Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 17:54

Saddam mäxkämäsendä qayber şahidlär üzlären belgertmi genä çığış yasıy


Ğiraqta ilneñ elekke diktatorı Saddam Xösäyen häm anıñ yaqın tirälege eşen qarağan mäxkämä däwam itä. Sişämbe utırışında anda şahidlärneñ çığışı däwam itte, alar Saddam xakimiateneñ 23 yıl elek Dücail awılında qılğan wäxşäte, keşeçelekkä qarşı cinayätlär, üzlären cäfalawlar turında söyläde. Saddam da, mäxkämädä anıñ belän bergä ğäyeplängän tağın 7 elekke türä dä üzlären bu ğämällärdä ğäyepläwlärne kire qağa.

Sişämbe utırışı başlanıp kitü belän şunda uq qısqa ğına tänäfes yasarğa mäcbür buldı - anda qatnaşqan şahidälärneñ berse üz çığışın bu mäxkämädä berençe märtäbä kemlegen açmıy ğına yasarğa buldı. Ul çarşaw artınnan söyläde häm anıñ tawışı üzgärtelep birelde.

Baş xäkim Rizgar Möxämmäd Ämin süzlärenä qarağanda, şahidlärneñ isemen, yözen, tawışın yäşerü mäxkämä qağidälärendä röxsät itelä, bu alarnıñ häm yaqınnarınıñ iminlegen tä''min itü öçen kiräk.

"Qanunda qaralğança, mäxkämä qağidäläreneñ 48-nçe matdäse şahidlärneñ taläbe belän alarnıñ çın isemnären cämäğätçelekkä beldermäwne röxsät itä, alar ayırım ber xäref belän bilgelänäçäk. Ämma alarnıñ çın iseme yaqlaw yağınıñ advokatlarına bireläçäk häm alar bu mäğlümatnı üzlärendä genä qaldırunı wäğdä itärgä tieş bulaçaq", di Saddam mäxkämäsendäge baş xäkim Möxämmät Ämin.

Sişämbe utırışında qatnaşan xanım şuşı xoquqınnan faydalanırğa buldı, aña barı tik A isemle şahidä dip kenä möräcäğät ittelär. Ul äle 1982-nçe yılda bulğan xällär, yäş qız kileş üzeneñ qulğa alınuı, Saddam xakimiate tarafınnan cäfalanuı turında söyläde. Bolar barısı da Dücaildä şul çaqta Saddamğa uñışsız höcüm yasalğannan soñ bulğan ide.

"Alar ğailälärne - şul isäptän bala-çağa häm qart-qorını - Äbü-Ğraib törmäsenä alıp kitte. Yäş qızlarnı alar başta Küzläw idaräse binasına kiterde, tikşerü betkännän soñ ğına alar bezne dä Äbü-Ğraibkä cibärde", dip iskä töşerä 1982-nçe yılğı xällärne Saddam mäxkämäsendäge şahidä.

Küzläw idaräsendä kürgännären ul bolay sürätli - anı şul qädär yış cäfalağannar ki, ber ara ul bötenläy aşıy almaw xälenä kilgän. Tikşerüçelärneñ berse - şahidä anıñ isemen Wädäh äl-Şäyex dip xäterli - aña çişenergä quşıp, şunnan soñ qulların bäylägän häm qıynağan, ara-tirä elektr şoğı qullanğan. Berniçä urında yäşlärenä buılıp söyli almaw xälenä citkän şahidä üzeneñ Saddam keşeläre tarafınnan kimendä 5 märtäbä köçlänüen äytte.

Şahidlärneñ çığışı mäxkämädä düşämbedä ük başlanğan ide. Başta anda ike ir çığış yasadı, alar üz isemnären yäşerüdän baş tarttı. Şularnıñ Äxmät Xäsän digäne, üzeneñ Bagdadtağı ber politsiä idaräsendä it turağıçqa oşağan ber cihaz kürüen, anda qan häm keşe çäçläre buluın äytte. Şul idarädä, ayırım alğanda, anıñ 63-nçe bülmä digän urınında ul 70 kön totılğan bulğan. Saddam çorında Ğiraqnıñ küzläw idaräsen citäklägän äl-Tikriti, Saddamnıñ ügi qärdäşe, şahidlärne bülep, alarnı yalğan söyläwdä ğäyepläp, telgä alınğan politsiä bülegendä 63-nçe nomerlı urınnıñ bulmawın, anda ğomumän, şahidlär äytkän xätle keşene totarlıq bernindi dä urın bula almawın belderde.

Dücail awılındağı cinayätlärne tikşerü utırışında yözen yäşerep wä tawışın üzgärtep kimendä 9 şahid çığış yasarğa tieş.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG