Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 05:05

NKOlar turındağı qanun proyektınıñ berençe qorbanı - Migrant Oyışmaları Forumı yabıla


Rusiädä migrantlarnıñ xoquqların yaqlauçı Migrant Oyışmaları Forumı isemle NKO üz eşçänlegen tuqtatuın belderde. Oyışma NKOlar östennän nıq dävlät kontrolen urnaştırunı küz aldında totqan qanunproyektı Dävlät Dumasında berençe uqılışta ütkännän soñ, çit il sponserlarınıñ finans yardämen tuqtatuları moña säbäp buldı dip belderde.

Noyäber başlarında bu turıdağı qanun proyektı Dävlät Dumasına täqdim itelgäç, küpkenä bäysez oyışmalar yäğni NKOlar bu üzläreneñ yabıluına kiteräçäk dip belderdelär. Qanun proyektı äle berençe uqılıştan ğına ütsä dä, häm anıñ eçtälege äle tögäl bulmasa da, täsire sizelä başlandı inde. Migratsiä Oyışmaları Forumı başqarma komitetı başlığı Lydia Grafova, täqdim itelgän qanunproyektı ber törkem çit il sponserların inde qurqıttı häm oyışmasınıñ kiläse yılnıñ 1-nçe ğinvarına uq yabılırğa mäcbür buluın radiobız xäbärçesenä belderde.

"Kiläse yıl öçen bezneñ ber genä tien aqçabız da yuq. Xätta buro öçen dä tüli almıybız. Xökümättän bäysez oyışmalarğa qarağan qanun proyektın tikşerä başlağaç häm Rusiädä sponserlarğa şik tuğaç, bezneñ potansial sponserlarıbız endäşmi başladı. Bez yabılırğa mäcbürbez, başqa mömkinlegebez yuq. "

Bu forum 1996-nçe yılda oyıştırıldı. Ul Rusiäneñ 47 töbägendä 200-gä yaqın migratsiä xoquqların yaqlauçı oyışmalarnı berläşterä. Ul migratsiä säyäsäten yomışartu häm xökümätneñ Rusiädä illegal eşlävçe migrantlarğa amnistiä iğlan itü qararı öçen tırışıp kilde. Grafovanıñ süzlärençä, Rusiädä xenofogiäneñ köçlänüen küz aldında totanda, oyışmanıñ yabıluı zur faciä bulıp tora.

"Uniformalı xezmätkärlärdän torğan Federal Migratsiä xezmäte , sivil oyışmalarnıñ qatnaşlığınnan tış amnistiä mäsäläsen ğämälgä quya almayaçaq . Bezneñ xäzer eşebezne tuqtatarığa mäcbür buluıbız bik qızğanıç. Bu bik bik yalğış. "

Qanunproyektı qayber ölkän räsmilärneñ Görcstan, Ukraina häm Qırğızıstanda xakimiätlärneñ almaşuında çit illärdän finansiälängän NKOlar töp rol uynadı digän belderülärennän soñ täqdim itelde. Prezident Putin dä İyül ayında çit lllärdän finansiälängän NKOlarnıñ politik aktivlıq belän şöğellänülärenä yul quymayaçağın beldergän ide. Täqdim qanun tösen alğan xäldä, NKOlar dävlät komissisendä terkälergä tieş bulaçaqlar häm xakimiätlär alarnıñ finasların tikşerä alaçaqlar. Qanunproyektı Rusiädä dä, çit illärdä dä qatı tänqitlängäç, prezident Putin 5-nçe dikäberdä administratsiäsenä aña tözätmälär kertergä quştı. Migrant Oyışmaları Forumı älegä qanunproyektı säbäple eşen tuqtatırğa mäcbür bulaçaq berençe NKO. Grafova başqalar da monı eşlärgä tieş bulaçaqlar dip kisätä. Läkin, xökümättän bäysez balıq oyışmalar da şundıy pessimistik qaraşta tügel. Memorial oyışması başqarma direktorı Tatyana Kasatkina, qanunproyektınıñ finansiälävgä älegä täsire bulmadı dip belderde. Ul xätta protestlar xakimiätlärne qanunproyektınnan vaz kiçülärenä dä etäräçäk dip ömet itä.

"Putin qayber üzgäreşlär kertüne täqdim itte inde. Qanunproyektı xäzer ük tikşerelmiäçäk, çänki ul üzgäreşlärne kertergä kiräk. Şul säbäple ul kiçektereläçäk. Bälkim ul kiläse yılda tikşereler , bälkim çit illärdäge häm Rusiädäge qänäğätsezlek säbäple ul bötenläy onıtılır."

Bu qanunproyektı Tatarstanda da eşläp kilgän xökümättän bäysez oyışmalarğa täsir itäçäk. Bu xaqta Bikä Timerova Qazan xoquq yaqlau Üzäge programmalar direktorı Pavel Çikov belän söyläşte. Anıñ süzlärençä,

Audio

Xäbärçebezneñ sezneñ eşçänlegegezne kem finansiäli digän sorauına Pavel Çikov bolay dip cavap birde.

Audio

Aq Yortnıñ süzläörençä, prezident Buş bu mäsäläne 18-nçe Noyäberdä Putin belän Könyaq Koreada oçraşqanda kütärep çıqqan. 22-nçe Noyäberdä NKOlarnıñ citäkçeläre parlamentnı qanunproyektın kire qağarğa çaqırğan möräcäğät belän çıqtılar häm 1300 keşe imzalağan petitsiä tapşırdılar.

Färit İdelle, Praga.
XS
SM
MD
LG