Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 17:53

"Tatar qanunı" nindi bulır?


Tatar kongressı Başqarma komitetınıñ kiñäytelgän utırışı tatar milläteneñ bügenge kön taläplärenä cawap birgän üseş strategiäsen buldıruğa bağışlanğan ide. Utırışnıñ kön tärtibenä, älegä qolaqqa bik yatıp tormağan strategiä süze tiräsennän bäxäs, tatarnıñ yäşäyeş qanunı mäs’äläsenä barıp terälde. Tanılğan yazuçı, Tufan Miñnullin tözegän, inde berniçä yıl matbuğat çaralarında reklamalanğan Tatarnıñ äxlaqi kodeksı - şuşı strategiäne alıştırırğa tieş bulıp çıqtı. Bötendönya tatar kongressınıñ räise Rinat Zakirovnıñ baş süze şul xaqta buldı.

Tanılğan yazuçı, cämäğät eşleklese Fäwziä Bäyrämova, Tatarnıñ äxlaqi kodeksı digän Tufan Miñnullin icatına qarşı, inde tatar xalqınıñ Milli Mäclese 1996 yılda uq qabul itkän Tatar qanunı proyektın täqdim itte. Älege proyekt, tanılğan mäğrifätçe İldus Ämirxan tarafınnan tözelgän. Anda, tatar keşeseneñ dönyağa qaraşı tatar-möselman küzlegennän bulırğa tieşlege, ictimaği oyışu, äxlaqi mäs'älälär tulısınça urın alğan. Fäwziä xanım Bäyrämova Tatar qanunnı Tatar kongressına üzeneñ räsmi dokumentı itärgä çaqırdı

İnde berniçä yıl buyına, tatar cämäğätçelege törle däräcädäge söyläşülärdä, tatar milläteneñ üseş, saqlanış mäs’älälären, strategiä iseme astında xäl itü yağın qarıy. İnde, Tatar kongressınıñ utırışında da, şuşı mäs'älä kütärelep, ike törle proyekt qaraldı. “Azatlıq”, şuşı proyektlarğa qarata qatnaşuçılarnıñ fikerlären beleşte. Milli Mäclesneñ särkätibe Zöhrä Aysina bolay dide

Qama ar'yağı rayonnarında ul inde ällä qayçan mäktäplärgä kertelep, uqıtıla, İldus Ämirxan tözegän tatar qanunı. Tağın şunı äytäsem kilä, däwlättä Kim Miñnullin kebek keşelär utırğanda, andıy qanunnar berqayçan da qabul itelmäyäçäk däwlät däräcäsendä. Ämma xalıq arasında inde ul qabul itelde. Qayber mäktäplär anı inde bügen dä qullana.

Ğalim Änwär Xäyri fikere

Soñğı yıllarda min böyek mäğrifätçebez Rizaetdin Fäxretdinneñ äxlaq ğileme seriäsennän un kitabın tärcemä ittem. Menä şuşı xezmätlärne min bügenge här tatar öçen äxlaq kodeksı itep täqdim itär idem. Äzer ul, 100 yıl elek matbuğatta basılğan, ayırım kitaplar bulıp basılğan. Bügenge kön öçen şul qädär aktual'.

Tatar qanunı räsmi räweştä qabul itelgän oçraqta, anı tulısınça ütäw mömkinme digän sorawğa Komi respublikasınıñ milli moxtäriäte citäkçese Gölfiä Bädretdinovanıñ cawabı

Älbättä, 100% anı ber kem dä üti almıy. Tatarstanda yäşäwçe millättäşlärebez dä, çittä yäşäwçelär dä. Şulay da anıñ östendä eşne arttırırğa bula.

İldus Ämirxan häm Tufan Miñnullin tarafınnan yazılğan tatar qanunnarına üzeneñ mönäsäbäten tarix fännäre doktorı Gabdelbär Fäyzraxmanov da citkerde

Nigezgä alırğa kiräk İldus Ämirxan tözegän proyektnı. Tufannıñ yazğanın min brakka çığarırğa kiräk dimim, İldus Ämirxannıqına anıqı da quşılırğa tieş. İldus Ämirxannıñ proyektı kiñräk tä, tulıraq ta, ğilmiräk tä.

Tatar kongressınıñ Başqarma komitetı utırışında, İldus Ämirxan tözegän, Milli Mäcles raslağan Tatar qanunı häm Tufan Miñnullin täqdim itkän Äxlaqi kodeks utırışta äle raslanmadı. İke dokument ta, öyränelergä, tikşerelergä tieş dip belderelde. Bu tikşerüne tanılğan ğalim Damir İsxaqov citäklägän Etnomonitoring üzäge başqaraçaq.

Al'bina Zäynulla

XS
SM
MD
LG