Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 21:39

Ğiraqta Milli Mäcles saylawları ütte


Saddam bärep töşerelgännän soñ berençe tapqır 4 ylllıq Milli Mäcles saylana. 15 millionnan artıq keşeneñ tawış birü xoquqı bar. İl buylap köçäytelgän iminlek çaraları kürelä. Küplär bu saylawlarnı Ğiraqta tınıçlıq urnaştıru yünäleşendä xälitkeç adım dip sanıy.

Saddam bärep töşerelgännän soñ 3 yıl ütügä Ğiraqlılar demokratiä yünäleşendä tağın ber adım yasadı, aldağı 4 yılğa 275 urınlı Milli Mäcles sayladı. Tawış birü xoquqı bulğan 15 million saylawçınıñ berse, Baquba yanındağı tawış birü urınında ber xanım Azat Ğiraq radiosına bolay dide: "Bügen Ğiraqta bäyräm. İnşalla tınıçlıq häm iminlek urnaşır. Bez berdäm, demokratik Ğiraqta yaxşı kiläçäkkä ömetlänäbez."

Tawış birü könendä köçäytelgän iminlek çaraları küreläsä dä, ayırım urınnarında, şul isäptän Bağdadnıñ Yäşel zonasında, Ramadi, Tikrit, Mosul şähärlärendä şartlawlar bulğan, dip xäbär itelä. Qorbannar sanı älegä kiterelmi.

Qatnaşuçılar sanı älegä bilgesez, şulay da, elekke tawış birülär belän çağıştırğanda ul yuğarıraq bulır dip kötelä. Qayber urınnarda saylawçılar çiratqa tözelü säbäple, tawış birü waqıtı ber säğätkä ozaytılğan. Ğiraqnıñ Berläşkän Millätlärdäge wäkile Samir Sumaidaie: "Terrorçılarnıñ saylawlarnı özü tırışlığına qaramastan qatnaşu däräcäse bik yuğarı bulır dip uylıybız. Bu Ğiraq xalqınıñ özderep üz süzen äytüe bulaçaq."

Ğinwar ayında ütkän Mäcles saylawlarına sönnilär baykot beldergän ide. Ul Mäcles waqıtlı xökümät sayaladı. Näticädä sönnilär xakimiättän töşep qaldı. Şul sabaqnı iskä alıp sönni citäkçelär bu yulı sönnilärne saylawda qatnaşırğa çaqırdı. Şundıy uq möräcäğät belän Quşma Ştatlar prezidentı George Bush ta çıqtı.

Üz näübätendä Ğiraqnıñ şiği ruxanie Ayatolla Ali Äl-Sistani da, şiği küpçelekne saylawlarğa kilep "ışanıçlı" keşelärgä tawış birergä öndäde. Tawışlarnıñ küpçelegen premier-ministr İbrahim Äl-Cağfari citäklägän Ğiraqnıñ Beräläşkän İttifağı alır fip kötelä. Bügen üz tawışın birgännän soñ Cağfari bolay dide: "Bügen Ğiraq bar dönyağa xäbär sala – xalıqnıñ demokatiägä omtılışı zolımnan köçleräk. Demokratiä ul saylawlar ğına tügel. Saylawçılar parlament häm xökümätneñ eşçänlegen küzätep tä barırğa tieş."

İlneñ tönyağındağı kördlär ike körd partiäsen berläştergän Körd isemlege öçen tawış birde. Elekke premier Ayad Allawi isemlege dä Mäclestä şaqtıy küp urın alır dip kötelä.

Şulay itep Ğiraqta bıyıl 3 tawış birü ütte. Ğinwarnıñ 30nda saylanğan Mäcles waqıtlı xökümät tözede häm yaña Konstitutsiä yazdı. Üktäberneñ 15ndä ütkän ilküläm referndumda yaña konstitutsiä raslandı. Nixayät, Dikäberneñ 15ndä ütkän saylawlarda 4yılğa Milli Mäcles saylandı, ul yaña xökümät tözergä tieş bulaçaq.

Näticälärneñ qayçan bilgele bulası älegä bilgesez. Uzğan saylawlarda tawış sanawlar 2 atnağa suzılğan ide.

-Ali Gilmi
XS
SM
MD
LG