Accessibility links

сишәмбе, 6 декабрь 2016, Казан вакыты 23:06

Matbuğat: qayda bäyräm, qayda keşe çänçülär...


Katolik wä protestant dönyası iñ zur bäyräme Rıştuadan inde çığıp kilsä, möselmannar näq şundıy uq möqätdäs könenä älegä äzerlänä genä - millionlarça möselman kiläse ayda Mäkkägä xac qılaçaq. İzge mäçetlärneñ saqçısı sanalğan söğüd patşalığı yäkşämbedä, dönyada cäyelgän qoş kizüennän qurqıp, xacğa inde kilä başlağan yartı million möselman meditsina tikşerüläre aşa ütte dip belderde.

Söğüd Ğäräbstanınıñ sälämätlek saqlaw ministrı süzlärenä qarağanda, anda barlığı 622 meñläp keşe tikşerelgän, nindi dä bulsa çir açıqlanğan härkem şunda uq kire üz ilenä cibärelgän. Ministr, küpme keşeneñ kire borıluın äytep tormadı, dip yaza bu uñaydan "New York Times" basması. Mäkkägä här yılnı bar dönyadan 2 yarım million möselman xac qıla, alarnıñ torğan sayın zurraq öleşe xäzer Aziä illärennän kilä. Sälämätlek saqlaw şartları törle bulğan illärdän şul xätle xalıqnıñ kilüe alar arasında törle zäxmätlär çığu ixtimalın arttıra häm şuña kürä dä söğüd xakimiate xacğa bäyle härnärsäne qırıs kontrol''dä totarğa tırışa.

Quşma Ştatlarnıñ ikençe ber ere basması "Los Angeles Times" düşämbedä Rusiäneñ Piterbur şähärendä yänä ber qaratänle studentnıñ üterelüe häm prokuraturanıñ monı rasaçıl maqsatlardan çığıp eşlängän cinayät buluı ixtimal dip isäpläwe xaqında yaza. Yäkşämbedä qarşı töndä anda Rusiägä Kamerunnan uqırğa kilgän ber yeget çänçep üterelgän, ikençese awır cäräxätlär alğan. Mäqälädä, cinayät bulğan näq şul urında berniçä säğät elek kenä başqa ber höcüm yasalğan bulğan, ämma anısında ikençe ber qaratänle student qaçıp qotılğan, dip äytelä. Qorbannar Piterburdağı Su transportı institutında uqığan. Soñğı yıllarda Rusiädä rasaçıl maqsatlardan çığıp yasalğan cinayätlär arta bara, dielä "Los Angeles Times" mäqäläsendä.

İldä urıs bulmağan xalıqlarnı yaratmawnıñ, xätta näfrätneñ artuı xaqındağı fikerläre belän Rusiäneñ "Nezavisimaya Gazeta"sında fälsäfä fännäre doktorı Lev Gudkov ta urtaqlaşa. Ul açıqtan-açıq "ksenofobiä, yäğni başqa millätlärne yaratmaw çeri barğan, äxlaqi bağanaların häm kiläçäkkä ömeten yuğaltqan cämğiat bilgese ul", dip belderä. Rasaçıl cinayätlärneñ artuına borçu beldergän yalqınlı mäqälälär yış basılsa da, alar cämğiatneñ şuşı küreneş tamırları turında uylana başlawına kitermäde, dielä "Nezavisimaya Gazeta" mäqäläsendä.

Rusiä dönyanı rasaçıl cinayätlär artuı belän genä tügel, üz baylarınıñ başqa sıymaslıq aqça tuzdıruı belän dä şaqqattıruın däwam itä. "Komsomolskaya Pravda" yazuına qarağanda, ildäge yäş oligarxlar Yaña yılnı bıyıl dönyanıñ beryulı dürt poçmağında qarşılarğa cıyına. Monıñ öçen alar ber ğäräp şäyxeneñ basseynı da bulğan maxsus oçqıçın ala, ul Yaña yıl artınnan oçıp Australiä, Rusiä, Afrika häm Antarktidada tuqtalışlar yasayaçaq. Üzlären küñelsez xis itmäs öçen şul yäş aqça qapçıqları oçqıçqa Tina Turner häm Mariah Careynı kebek mäşhür çırçılarnı da ala, biletlar 100 meñnän alıp 700 meñgä qädär, dip yaza "Komsomolskaya Pravda". Aqça berämlege - amerikan dolları, älbättä.

Häm azaqta Tatarstandağı "İntertat" xäbärlär agentlığı säxifäsenä dä küz salıp kitik. "Tatar cırı turında uylanular" digän mäqäläsendä "Bars Media"neñ "Tatar cırı" bäygesendä bulıp qaytqan Rimä Ğatina "Bıyılğı tamaşa gäcit yazdıru kampaniäsenä oşap qaldı, törle basma wäkilläre küpläp kilgän ide, ämma alar üz gäziten qıstawdan uza almadı," dip yaza. Ä menä "Vecernyaya Kazan"nän kilep torunı kiräk tä tapmağannar. Anıñ qarawı, "Komsomolskaya Pravda v Tatarstane" wäkile İrena Golosova bäygene yaqlap çığıp, "xäzer milli mädäniattä torğınlıq, şuña kürä "Tatar cırı" festivale bik kiräk", dip beldergän. "Salawat bu süzlärdän soñ "komsomolçılarğa tere büre büläk itärgä buldı", dip tämamlıy üz mäqäläsen "İntertat"ta Rimä Ğatina.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG