Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 00:20

Könyaq Aziä illäre tsunamineñ yıllığın iskä aldı


Hind Okeanı tiräsendäge illär bügen 200meñnnän artıq keşeneñ ülemenä säbäp bulğan tsunami,dingez taşqınınıñ yıllığın iskä ala.2004nçe yılnıñ 26nçe dikäberendäge afätle kön millionnarça keşeneñ tormışın üzgärtte. Täbäkkä elek kürelmägän yardäm yaudı. Ämma tözekländerü eşläre äle dä däwam itä häm belgeçlär äytüenä qarağanda eleke xälgä qaytu öçen 5 belän 10 yıl arası waqıt kiräk bulaçaq.

Näk ber yıl elek Hind Okeanı töbändäge bik köçle cir teträweneñ xasıyl itkän däw dulqınnar bik küp keşene alıp kitte. Tsunami Okean tiräsendäge 13ildä , 2million çaması keşeneñ tormışına täsir itte häm küplär öçen tormış eleke kebek bulmayaçaq Şuşı tragediä bäten dönyada elek kürelmägän yardäm dulqını xasıyl itte Yardäm itüçelär arasında Törkiä qızıl ay oyışması da buldı. Bügen bez Qızılaynıñ başmödire Ömer Taşlığa möräcäğät ittek: ul bolay dip söyläde : Tsunamiden soñ başlatılğan kampaniädä Törek qızılayı 50million dollar çamasında aqça cıdı. Şul aqçanıñ 10millionı belän şunduq aşığış yardäm kürsätelde. Qalğan 40million dollar belän belän Sri lankada ber Bande Acede 2 xästäxänä, Sri lankada ber İndoneziädä 3 mäktäp , Sri lankada 708 toraq tözelä alarnıñ yartısınıñ açqıçları tapşırılğan, qalğanı aprel, may aylarında tämamlanaaçq . İndoneziädä tözelgän 1100 toraq sintäber ayında tämamlanaçaq sport üzäkläre, cämäğätçelek urınnarı psixo terapi üzäkläre tözep beterdek, ayruça Acede pediatri xästäxänäse tözep beterelde. Qızılaynıñ mödire tağı Bande Acede alıp barılğan keçkenä proyekt turında da söyläde: ğosmanlı patşasınıñ Açe sultanına yardäm öçen cibärgän törek dingezçeläre häm alarnıñ yaqınnarınıñ borınğı ziratı da tözäkländerelä dip söyläde Törkiä Qızıl Ayı başmödire Ömer Taşlı Añlaşılğança möselman ile İndoneziä tsunamidän in küp zarar kürgän il bulıp tora. Anda 169meñ keşe alarnıñ zur öleşe Açe töbägendä häläk bulğan. İndoneziä prezidentı Susilo Bambang Yudhoyono bügen fäcigäneñ yıllığında xökümät bu töbäktä tormışnı normalläşteräçäk dip wäğdä itte.Yudhoyono :

Minem süzläremne xäterlägez, bezneñ energiäbez bar, bez tözeklänedäräçäkbez,ul bezneñ öçen yäklämä bulıp tora bez 2006nçe yılnı ışanıç belän sälämlibez.Bez Aceh häm Niasnı tağı da maturrıraq itep tözekländeräçäkbez dip äytte.

İndoneziädäge merasimdä bik küp qunaqnıñ küzlären yäşertkän balalalar xorı da qatnaştı

Tailandta tsunami 5meñnnän artıq cirle xalıq häm turistnı üterde. Tailandnıñ turizm ministrı Pracha Maleenont Pkuket utrawında ütkän yolada tsunami keşelek tarixınıñ in yaman afätlärennän berse bulıp tora. Monda cıyıluçılar öçen bu tragik mizgel tarixnıñ başqa ber bite genä tügel ä xätirälärebezdä bik tirän itep urnaşaçaq,çönki monda kilüçelärneñ küpçelege tailandıllarmı çit ildän kilüçelärme alar yaratqannarın mängegä yuğaltqan keşelär dip söyläde Tailand turizm ministrı.

Sri Lankada Gallede tsunami dulqınınıñ meñnnän artıq yulçısı belän poeznı alıp kitkän urınğa yaqın cirdä ütkän merasimdä ilneñ prezidentı Rajapaksa çığış yasadı .Sri Lankada 35meñ keşe häläk buldı, alarnıñ 40%balalar ide.Srilankada häläk buluçılarnı iskä alu öçen qınğırau qağıldı(audio) Dönya cämäğätçelege 13 milliard 600 million dollarlııq yardäm wäğdä itte. Şul yardämneñ zur öleşe yıl eçendä törle fondlarğa salındı.BMO tsunami qorbannarına yardämne koordinatsiäläw eşen mäxsus wäkil itep bilgelägän AQŞnıñ eleke prezidentı Bill Clintonğa tapşırdı. Tsunamigä säbäb bulğan cir teträwe 8minut däwam itkän ide . Zilzelä xasıy itkän däw dulqınnar- tsunaminı aldan xabär itü sistemasın urnaştıru öçen töbäktäge illär belän könbatış bergäläp tırışlıq alıp bara. Tailandta satelit sistemı belän eşlägän häm tsunaminı aldan xabär itäçäk manaralar ilneñ 6 töbägenä urnaştırılğan.Aldağı zilzilelär öçen xäzerdän ük äzerleklär alıp barılsa da , ütkän yılğı afätneñ yaraları tözätelergä tırışqan töbäklärdä tormışnıñ normalgä qaytuı öçen küp yıllar kiräk bulaçaq färidä xämit
XS
SM
MD
LG