Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 07:28

Törmädän çıqqan Äfğan jurnalistı: "İldä süz ireklege yuq"


Äfganstanda çığa torğan (xoquq-e-zan) xatın qız xoquqları isemle jurnalnıñ muxarrire Ali Mohaqeq Nasab üktäber ayında islamnı kimsetü ğäyebläwläre belän 2 yıl törmä cazasına xökem itelde. Ämma ütkän atnada apilatsiä mäxkämäse islam belgeçe Nasabnıñ cazasın-ul yazğan mäqaläläre öçen ğafu ütengännän soñ- 6 ay-şartlı törmä cazasına üzgärtte. Nasib jurnaldağı ber mäqaläsendä zina qılğan xatınnıñ şäriğätkä kürä taş atıp üterelüen soraw astında qaldırğan ide. İkençe yazmasında ul İslam dinennän wazkiçü cinayät tügel dip äytkän ide. Anıñ qulğa alınuı xalıqara media törkemnäre şulsanda Çiklär Tanımağan Jurnalistlar tarafınnan xökem itelde. Konservativ ruxanilär başta Nasib öçen ülem cazası taläp ittte. Ämma Äfganstannıñ bäysez jurnalistlar berläşmäse Nasabnıñ 3 ay törmädä utıruı da artığı belän awır caza dip äytä.Jurnalist Nasab törmädän çıqqaç Azatlıqqa ängämä birde.

Ber niçä kön elek kenä törmädän çığarılğan Ali Mohaqeq Nasab, İslamnı kimsetü säbäple xökem itelüemä çit ildän yasalğan süz berläşterüe säbäp buldı, ğäyepläw sıltau ğına ide çınbarlıq başqa dip söyli.

Nasib Üzen qulğa alu öçen kürsätmäneñ Äfganstannıñ kürşelärennän kilgän buluına ışana. Ul dinnen wazkiçü , dinnän çığu xaram bulsa da, cinayät tügel dip yazğan ide mäqaläsendä. Jurnalist , din belgeçe Nasab keşelär äytkän ideaları öçen xökem itelmäskä tieş digän qaraşta. Ul üzenä quyılğan ğäyepläwlärne kire qağa. Çönki ber törkem din ğalimnäre, ulema da minem qaraşnı urtaqlaşa di. Törmädän çığarıluına quyılğan ğäyepläwlärneñ isbatlana almawı säbäp bulğan. Ul üzeneñ 2 yıl törmägä xökem itelüe dä säyasi motivlı eş ide,Ägärdä dinnän wazkiçü turında quyılğan ğäyeb isbatlansa ide, qayber ulema fikerençä caza tağı da awırraq bulır ide dip söyli.Jurnalist üzeneñ cazalanuına çit il keşeläreneñ qotırtqan konservativ äfgan ruxaniläreneñ şiqäyäte säbäp buldı dip uylıy.Nasab ber nindi törkem, säyäsi partiä äğzası tügel .Ul Hazara xalqına qarşı buluçılar minem qabilä , xalqımnan beräwneñ dä uñışına , bayuına çıdamlıq kürsätmi , şunlıqtan älege problema barlıqqa kilde di .Nasabnıñ qulğa alınuı, äfgan jurnalistları arasında zur borçıluğa säbäp buldı. Äfganstanda mätbuğat üz üzen senzuralıyaçaq digän qurqu xasıyl buldı. Jurnalistlarnıñ bergälek tırışlığı uñay näticägä kiterä Nasab irekkkä çığarıla. Nasab Äfganstanda bez kötkän fiker ireklege yuq , şulay da qayber uñay küreneşlär bar , wazğiät müqämmäl buludan yıraq , jurnalistlar aldında qurqınıçlar bar , alar qayber qızıl sızıqlarnı ütmäskä , dini mäsälälärne tänqitlämäskä, soraw astında qaldırmaqa tieş dip söyli Nasab. Ul ütkärgän naçar täcribägä qaramastan jurnalist bulıp qalırğa berdämlek ,demokratiä öçen eşlärgä teli .Nasab qaraşınça Äfgan jurnalistlarına in zur qurqınıç reaksinerlardan häm dinne qoral itep qullanuçılardan kilä.3 ay törmädä utırıp çıqqan jurnalist Nasab äfgan törmäsendäge şartlarnı urta ğasırdağı kebek dip taswırlıy, keşelär qıynala, kimsetelä, totqınnnar ayaqlarında çılbır belän yörergä mäcbür itelä , narkotik maddälär qullanu äfgan törmäsendä kiñ cäyelgän dip söyläde Azatlıqqa birgän ängämäsendä törmädän yaña ğına çığarılğan äfgan jurnalstı Nasab.

färidä xämit
XS
SM
MD
LG