Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 13:37

Başqortstan Yaña yılnı bäyräm itärgä äzerlänä


Başqortstanda bu könnärdä, här cirdägeçä, Yaña yılnı qarşı aluğa soñğı äzerleklär bara. Xäyer, küp kenä xezmät urınnarında bu bäyrämne bergä eşlägän xezmättäşläre belän şuşı atnanıñ başınnan uq bilgeli başlağannar ide inde. Mäktäplärdä, balalar baqçalarında, mädäniät saraylarında da şuşı atna däwamında uquçılar häm balalar baqçaları tärbiälänüçeläre öçen çırşı bäyrämnäre oyıştırıldı. Kanikul könnärendä dä balalar öçen bik küp Yaña yıl kiçäläre ütkäreläçäk.



Başqortstan Prezidentı Mortaza Räximov respublika xalqın Yaña yıl belän qotlap, bıyılğı qayber uñışlı eşlärne telgä aldı häm kiläse yılğa yaxşı teläklären teläde. Anıñ bu möräcäğäte comğa könne respublikanıñ barlıq räsmi gäzitlärendä häm elektron mäğlümat çaralarında dönya kürde. Bıyıl Başqortstan öçen şaqtıy uñışlı yıl buluın iskä töşerep, Mortaza Räximov kiläse yılnıñ küp kenä yaña üzgäreşlär alıp kiläçägenä ömeten belderä. “Kiläse yıl Başqortstannıñ Rusiägä quşıluına 450 yıl tulunı bilgeläwgä töp äzerlek yılı bulaçaq”, - dip belderä Räximov äfände.



Uzıp baruçı 2005 yılnı Başqortstan citäkçeläre üzläre uñışlı ğına buldı disä dä, küpçelek ğadi xalıq bıyıl tormışnıñ älläni yaxşığa üzgärmäwen äytä. Monı xätta räsmi mäğlümatlar da raslıy. Başqortstan däwlät Statistika komitetı mäğlümatlarına kürä, bıyıl Başqortstanda barlıq äyberlärgä bäyälär 8 protsentqa kütärelgän. Ämma bäysez iqtisat belgeçläre bu sannıñ tağın da yuğarıraq buluın äytä. İnflyatsiä däräcäse räsmi sannardan küpkä yuğarıraq, dip belderä alar. Respublika sänäğät şirkätläre äle haman da ayaqqa basıp kitä almıy. Alarnıñ baytağın başqa töbäklär, ayıruça Mäskäw häm Sankt-Peterburg şähärläre ere şirkätläre üz qullarına töşerep bette. Awıl xucalığı tarmağında da xällär bik şäptän tügel, dip belderä belgeçlär. Alar fikerençä, äle respublikanıñ küp awıl xucalıqları şirkätläre, elekke kolxozlar häm sovxozlarnıñ qalğan baylığı häm iskerep baruçı texnikası isäbenä genä yäşäp kilde. Texnikanıñ iskeläre ike-öç yıldan tämam taralıp betäçäk, ä yañaların alırğa awıllarda aqça yuq. Şuña da küp kenä mäydannar soñğı yıllarda çäçelmi dä qala.



İqtisattağı qıyınlıqlar ber bulsa, ikençe bäläse belän dä dan aldı Başqortstan – keşe xoquqların tupas bozu häm süz iregeneñ qısıluı belän. Blagoveşçen şähärendä militsiä häm OMON xezmätkärläre tarafınnan ütkärelgän kiñ qolaçlı “çistartular” häm şul ğämällärne 2005 yıl buyına tikşerü, Başqortstanğa keşe xoquqların yaqlawçılarnıñ berniçä tapqır kilüe dä bar il cämäğätçelege dikqaten Başqortstan taraflarına yünältte. Süz irege, matbuğat azatlığı täñgälendä dä bik maqtana almıy ikän Başqortstan. Yıl ütep barğanda Mäskäwneñ törle tikşerenü üzäkläre çığarğan yomğaqlardan kürenüençä, Başqortstanda irekle matbuğat çaraları yuq däräcäsendä. Bik küp matbuğat basmaların, radio häm televidenie kanalların haman da respublika Xökümät orğannarı finanslıy. Şuña da andıy waqıtlı matbuğat çaraları räsmi citäkçelek süzennän çığa almıy, alarğa mädxiä cırlaw ruporı bulıp qına xezmät itä. Menä şulay dip belderä federal' tikşerenü üzäkläre belgeçläre. Bu ölkädä Tatarstan uñay ürnäk itep kürsätelä. Anda räsmi matbuğat belän bergä törle fikerlär yañğırata ala torğan bäysez ğämmäwi mäğlümat çaralarınıñ da irkenläp eşläwe äytelä.



Süz dä yuq, uzıp baruçı yıl bik uñışlı bulmasa da, Başqortstanğa bik zur afätlär, faciğälär alıp kilde dip tä äytep bulmıy. Çağıştırmaça tınıç häm totrıqlı buldı bu yıl. Şunısı da älege tınğısız zamanda, bälki üze qazanıştır. Läkin bu xäl genä zur yuanıç bulalmıy. Keşe balası gel alğa qarap yäşärgä häm yaxşıraq tormışqa omtılırğa tieş.

Fänis Fätxi, Ufa.

XS
SM
MD
LG