Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 23:22

İzrailgä kilep, Yaqın Könçığışta solıx urnaştıru plannarın canlandırırğa tırışqannan soñ Quşma Ştatlar prezidentı säfären däwam itep, Farsı qultığına yul tottı. Biredä anıñ Küwäyt, Bähräyn, Berläşkän Ğäräp Ämirlekläre häm Söğüd Ğäräbstanı kebek illärdä buluı qaralğan. Şuşı islam däwlätläre Amerikanıñ töbäktäge berektäşläre sanala häm Bush üz säfäre belän alarnı kürşe İrannıñ "agressiv ımsınularınnan" yaqlarğa teläwen kürsätä.

İrannıñ tirä-kürşelärenä qarata "agressiv ımsınuları" buluı turında Washington inde küptännän söyläp kilä. Häm andıy fiker ber amerikannarda ğına tügel, Tährannan qurqular Farsı qultığındağı ğäräp illärendä dä kiñ cäyelgän - 1979nçı yılğı islam inqilabınnan soñ şığıy ruxaniläre qulında qalğan İrannıñ inqilabnı tirä-yüngä dä cäyelderü teläge zur ide.

Ä inde Quşma Ştatlarnıñ İran mullaların xäzer üz iminlegenä genä tügel, bar dönya iminlegenä dä yanawçı itep kürüe ber dä ser tügel. Üzeneñ şuşı säfäre barışında prezident George Bush Farsı qultığı illäreneñ qurquların istä totıp, İrannı dönya eşlärennän tağın da çiklärgä tırışaçaq diärgä bula.

Washingtonnan kitär aldınnan ul bu xaqta turıdan-turı belderde:

"Küzläw xezmätläre İran turında qarşılıqlı xäbär birep tora, häm bu bezneñ öçen ber problema. Min alayda barğan illärgä şunı iskä töşerergä cıyınam - İran elek tä ber yanaw ide, xäzer yanaw bulıp tora, häm ägär dä alarğa urannı niçek bayıtuğa öyränügä yul quyılsa, İran yanaw bulıp qaluın däwam itäçäk", di prezident Bush.

İrannıñ dönyağa qurqınıç tudıruı turındağı süzlären Aq yortnıñ xäzerge xucası İzraildä dä qabatladı - anda prezidentnıñ bu süzläre belän hiçşiksez kileşälär, älbättä. İzrail, kiräk bula qalsa, yäğni İrannıñ çınnan da atom qoralın citeşterä alırlıq xälgä citüe raslansa, anıñ şul tikşerenü qorılmalarına xärbi höcüm yasarğa da äzer toruın belderä.

Uzğan ğasırnıñ 80-nçe yıllarında İzrail hawa köçläre şul çaqtağı Ğiraq diktatorı Saddamnıñ atom üzägen bombalap kitkän ide.

Farsı qultığı illärendä isä Amerikanı İran mäs'äläsendä yaqlaw İzraildäge kebek ük bulmasa da, Tährannıñ töbäktäge säyäsätenä, anıñ üz tä'siren tağın da arttıru tırışlıqlarına qarşı toru söyläşülär üzägendä toraçaq.

Quşma Ştatlar prezidentı başta Küwäytkä kilä, soñraq anıñ töp berektäşlärennän berse Bähräyngä, annarı Berläşkän Ğäräp Ämirleklärenä häm nihayät Söğüd Ğäräbstanına baruı qaralğan. Anıñ Yaqın Könçığış säfäre ğinwarnıñ 16sında Mısırda tämamlanaçaq.

Bähräyndä Amerika Quşma Ştatlarınıñ 5nçe flotı urnaşqan. İl başında torğan sönni patşa ğailäse Bush säfären inde tarixi dip bäyäläp quydı, ä menä andağı şığıylar mäxälläse amerikan prezidentınıñ kilüen kiresençä, nıq tänqitläde. Äytkändäy, şığıylar Bähräyndä xalıqnıñ küpçelegen täşkil itä.

Berläşkän Ğäräp Ämirleklärendä dä İran mäs'äläsendä urtaq ber qaraş yuq - beryaqtan, bu il İran belän cir bülä almıy, Farsı qultığındağı qayber utrawlarğa däğwa belderä, ä ikençe yaqtan, İran Ämirleklärneñ iñ zur säwdä partnerı bulıp tora.
XS
SM
MD
LG