Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 11:58

Kosovonıñ bäysezlege mäsäläse eşendä äwzim qatnaşqan Yewropa berlege xäzer saylawlar aldınnan, Serbiäne Yewropa Berlege yulında totu mömkinçelegen barlıy. Şul isäptän, ike aradağı mönasäbätlärne yomşartu öçen nindi adımnar yasarga kiräk, bügen bu mäsäläne söyläşer öçen Yewropa berlegenä äğzä illärneñ tışqı eşlär ministrları Brusseldä oçraşa.


Yewropa Berlegeneñ Brüsseldäge yuğarı citäkçeläre Kosovo bäysezlegen yaqlıy. Serbia belän Yewropa Berlege arasındağı mönäsäbätlär şul säbäble gel naçaraya. Yewropa Berlege tışqı eşlär ministrları, Serbia belän bulğan mönäsäbätne yomşartu maqsatında bügen Brüsseldä oçraşa.

Oçraşu aldınnan yasağan çığışında, Yewropanıñ tışqı eşlär häm iminlek ölkäsendäge yuğarı wäkile Javier Solana, “berlek Serbianı äğzälek mäsäläsendä yaqlarğa tiyeş” dip belderde.

“Yewropa Berlege ministrlarınıñ – Serbianın berlekkä yaqınayu mäsäläsendä näticäleräk cäwap berüe öçen qulımnan kilgän qadär tırışaçaqmın”

Berlekkä äğzä illärnen kübese Serbianıñ berlekkä tulı äğzälege öçen berençe adım sanalğan Totrıqlıq häm berläşü kileşüen xuplıy.

Yewropa Berlegenen bu adımının maqsatı, prezident saylawlarınan elek, Serbiada uñay täser qaldıru.

Läkin kileşünen imzalanuı öçen berlektäge illärneñ urtaq fikergä kilüe şart. Bu kileşügä Hollanda rizasızlıq belderüen täqrarlıy. Hollanda suğış cinäyätlärendä ğayeplängän Ratko Mladiçneñ oçqıçqa utırtılıp Hague mäxkämäsenä çığarılğançı, bu kileşügä qarşı toraçağın belderä. Bu mäsälä Hollandalı tınıçlıq saqlaw yaqtaşlarının – Mladiç citäkçelegendä Bosniädäge Serb köçläreneñ 1995 yılda, suğışta 8 meñ möselman ir-yegetlärnen Srebenicada üterülüenä protest belderüennäñ soñ xalıq arasında bu tawış quptarğan ide.

Yewropa berlegeneñ bu yaqınlaşu çaqıruına Belgradnın cäwabı ni bulır bu mäsälädä äle bilgesez. 3 fivralda bulaçaq prezident saylawlarının soñgı turında köç sınaşaçıq ütä milliätçe Boris Tadiç häm Yewropağa yaqınlığı belän tanılğan Tomislav Nilkoliç, alarnıñ ikese dä Kosovo bäysez bularaq tanılğan oçraqta kileşügä qarşı toraçağın iğlan itkän ide.

Yewropa Berlege bügenge cıyılışnıñ hiç yuğı kileşü imzalawda kön bilgelärgä faydası bulır dip ömet itä. Berlekneñ kiñäyü komissarı Olli Rehn bügen irtä belän bulğan matbuğat oçraşuında, Totırıqlıq häm berläşü kileşüe tizdän imzalanır dip ömet itüen belderde. Läkin bu kileşü imzalansa da anı raslaw waqıtında Mladiç häm Karadiçne qulğa alu şartı qalaçaq dip äytte.

Kileşüne imzalaw mäsäläsendä qarşılıqlar betärme, älegä mäğlüm tügel. Läkin berlek bu cıyılışta Serbia öçen ber yaxşılıq uylıy. Bu söyläşü barışında, berlektäge illär yıllar buyına üz eçendä çiklängän Serbia watandaşları öçen Yewropağa vizasız baru mömkinçelege birgän plannı täqdim iteläçäk.

Şulay da yaqınayu säyäsäte, Kosovonın bäysezkä omtılışın tuqtatmıyaçaq. Läkin bu eş, Serbiada prezident saylawları tämamlanğançığa qadär köttereläçäk

Yevropa berlegendäge bar däwlätlätlärdä Kosovonı bäysez bularaq tanıluın yaqlamıy. Misal öçen Kıbrıs häm ber niçä äğzä il bu adımğa şübhä belän qarıy. Alar azçılıqlar mäsäläsendä alğa taba problemnär çığuı qurqınıçınnan şiklänäp, bu eşneñ başta BMO tarafınnan
xuplanuın yaxşı kürä.

Yewropalı ministrlar şul uq waqıtta, Kosovo töbäge iminlege öçen bik möhim bulğan 2 meñnäp tärtep urnaştıru polisiäsen cibärü qararın qabul itüdä qarşılıqlar bulmas dip farazlıy.
XS
SM
MD
LG