Accessibility links

Кайнар хәбәр

Sızrandä tuğan tel turında söyläşü uzdı


Samara ölkä Duslıq yortı üzeneñ eşçänlegen äkren genä ölkä dairäsenä cäyelderä başladı. Aldağı yıllarda ölkägä mädäni çaraları belän çıqsa, bu yulı bik möhim söyläşüne Sızranda uzdırdılar. Sızrannıñ “Xudocestvennıy” isemle mädäniät Sarayı noyäberneñ berendä yäşlär belän şığrım tulı ide, zur zalda tügäräk öställär, ä här östäl tiräsendä ber millät yäşläre utırğan. Yäşlärneñ kübese zamança kiengän bulsa da, Sızran tatar qızları allı- gölle, bala itäkle çäçäkle tatar külmäklärennän, qalfaq, yaulıqlarda idelär, ä yegetläreneñ başlarında çikkän tübätäylär.

“Tuğan tel” turındağı söyläşügä Samar Däwlät mädäniät häm sänğät akademiäseneñ dotsentı, tarix fännäre kandidatı, kul'turologiä kafedrası mödire Tamara Vedernikova, Sızran şähäre administratsiä, Sızran şähär Duması wäkilläre kilgännär. Yäşlär belän söyläşüne Sızran şähär administratsiäse başlığı Viktor Xlıystov başlap cibärde. Üzeneñ analitik çığışında Sızran yäşäwçe millätlärgä üzençä baya birde häm menä mondıy fikerlär äytte:

“Sızranda yäşägän xalıqnıñ 88 protsentı ruslar, 80 millät wäkile yäşägän qalada, ruslardan soñ ikençe urında tatarlar häm alarnıñ sanı 10 meñ keşe. Qalğan millätlär san buyınça tatarlardan bik qalışalar. Muqşılar- 2 meñ keşe, çuaşlar- 1 meñ keşe, ä ukrain, belorus, çegän, almannar meñnän kim. Sızran öçen yaña millät bulıp kördlär tora.”

Şähär türäse Xlıystov äytüençä, “kördlärneñ sanı 70 kenä bulsa da inde cämğiätlären dä tözegännär häm üzläreneñ üzençälekläre belän küzgä taşlanalar. Sızranğa nigez 322 yıl elek salına häm şul uq yıllarda biregä krästiännärne Çeboksar, Qazan yaqlarınnan kitergännär.” Xlıystov belderüençä, “ äle nigezendä ük sızran küpmillätle itep oyışqan häm Böek inqilabqa qädär biredä çirkäwlär belän yänäşä mäçetlär dä, sinagoga da eşlägän”. Bügenge köndä şähärdä administratsiä yärdäme belän mäsced salınuına tuqtaldı Xlıystov äfände.

“Soñğı çorda şähärgä tacik, üzbäk, moldovan, gruzinnar kilgän häm terkälmiçä yäşäwçelärneñ sanın belep beterep bulmıy”,- di Sızran türäse. Sızranda räsmi terkälgän 8 milli oyışma eşli: tatar, alman, çegän, yähudlär tel öyränü buyınça yäkşämbe mäktäplären açıp cibärgännär. Ä möğallimnärgä tügäräk eşe öçen aqçanı şähär qaznasınnan tülilär. Şähär türäse Viktor Xlıystov ayıruça, yıldan- yıl däräcäse üskän häm şähär külämendä waqiğağa äylängän tatar Sabantuyı turında zur xörmät belän söyläde. Sızranda 1999 yıldan başlap milli mädäniät könnäre uzdırıla başlağan. Xlıystov äfände fikerençä şähär bieklegendä milli sänğät'ne üsterü yünäleşendä maxsus programma qabul itelergä tora.

Tuğan tel turındağı söyläşü zurdin oyıştırılğan ide. Här çığış yasawçı tä'sirle itep söyläde, xislär muldan aqtı. “Yaqtılıq” mäktäbe direktorı Xaridä Daşkina milli mäktäpneñ oyıştıru yulın taswirlasa, Tat'yana Volkova Şentalada muqşı muzeye turında poemağa tiñ notıq tottı häm ğäcäyep istä qalırlıq fikerläre belän zaldağılarnı tä'sirländerde.

Uqıtuçılarnıñ belemen kamilläşterü institutınıñ millätara kommunikatsiä laboratoriä mödire Röstäm Maxmadnazarov yäşlärgä ölkädäge milli tellärne uqıtu sannarın citkezde.

“Tuğan tel” cämğiäte direktorı üzeneñ çığışında “Milli matbuğat, tele-radio-tapşırularnıñ telne saqlawdağı role turında täcribäse belän urtaqlaştı.

Duslıq yortınıñ metodistı Vera Alekseeva internettağı milli saytlarğa töple analiz yasadı häm “üz tellärendä internetta söyläşmägän yäşlär kiläçäksez”,- digän fikerne äytte. Barlıq millätlär arasında, älbättä, ruslardan tış, iñ küp milli saytlar tatarlarda ikän häm monı Vera xanım Alekseeva maqtap telgä aldı.

Söyläşüne yomğaqlap zaldağılar ölkä citäkçelärenä üzläreneñ täqdimnären belgerttelär.

Şamil Bahautdin, Samar.

XS
SM
MD
LG