Accessibility links

Кайнар хәбәр

Fransiä: uram çualışları möhacirlek säyäsätenä yoğıntı yasıy


Fransiädä ike atna däwam itkän uram çualışları cämğiät fikerenä şaqtıy yoğıntı yasadı. 2007 yılda ütüçäk prezident häm parlament saylawları aldınnan monıñ säyäsätkä dä täesire bulaçaq. Çualışta qatnaşqan üsmerlärneñ kübese immigrant balaları – şul säbäple, immigratsiä säyäsäte tiräsendä qızu bäxäslär başlanır dip kötelä.

Meñlärçä yandırılğan maşina, cimerelgän binalardan soñ, Fransiä xökümäte ğädättän tış xäl iğlan itte. Çualış tuqtalmağan töbäklärdä cirle räsmilärgä – prefektlarğa - komendant säğäte kertü wäkäläte birelde.

Tönyaqtağı Amiens şähäre prefektı Michel Sappin bu wäkäläten qullandı häm monı döres çara dip sanıy: "Amiensda da başqa urınnarda da fransuzlar köçle işarägä, xökümätneñ, bez monıñ belän kileşä almıybız, monı tuqtatu öçen tieşle çaralar küräçäkbez digän süzenä moxtac", di Amiens prefektı.

Çärşämbedä iğlan itelgän fiker beleşü näticälärenä kürä, fransuzlarnıñ 3/4e xökümät çaraların xuplıy, ni barı 1%tı fetnäçelär yağında.

Çualışlar nigezdä Tönyaq Afrika, ğäräp illärennän kilgän möhacirlär yäşägän töbäklärdä bara. Möhacir balaları Fransidä tusa da, cämğiätkä kerep kitä almıy, şuşı tigezsezlekkä protest belderä.

Parij çitendäge Evry bistäse xakime Manuel Valls süzlärençä, bu çualışlar - distä yıllar buyına däwam itkän büleneş näticäse. "Xäzer bez 30 yıllıq territorial, sotsial häm milli büleneş öçen tülibez. Qayber urınnarda awır şartlarda yäşägän keşelär tuplandı. Bu möhacirlär eşsez, üzlären kimsetelgän xis itä", di Evry bistäse xakime.

"L''Express" jurnalına yazuçı säyäsät belgeçe Eric Mandonnet süzlärençä, bu çualışlar 2007 yıl saylawlar aldınnan immigratsiä tiräsendäge bäxäslärne qızdırıp cibäräçäk:

"Soñğı waqiğalar, bigräk tä fransuzlar öçen älbättä imigratsiä belän bäyle. Xäzer cämğiättä radikalläşü bara, çualış sürätlärennän soñ tärtipkä moxtaclıq arta. Älbättä Filip de Villier kebek keşelär bu wazğiätne qullanırğa tırışaçaq", di säyäsät belgeçe.

Prezidentlıqqa däğwa itäçägen beldergän, immigrantlarğa qarşı deputat Filip de Villier ildäge "etnik suğışnı" tuqtatu öçen ğäskär qullanırğa çaqırdı, mäsäläne çişü öçen imigratsiäne tuqtatırğa öndi.

Ütä-uñ yünäleştäge Milli Front citäkçese Jean-Marie Le Pen da Fransiä watandaşlar suğışı aldında tora dip kisätte.

Ul arada Eçke eşlär ministrı Nikolas Sarkozy çualışlarda qatnaşqan çit il keşelären, yäşäw räxsätläre bulsa da, ildän quarğa digän färman çığardı. Anıñ süzlärençä älegä şundıy 120 keşe açıqlanğan.

Amien şähärendä sport trenerı, üsmerlär belän eşläwçe Nuretdin Älxaci ministrnıñ bu qararına şaqqattım di:

"Sarkozy''nıñ bu süzläre, yandıruçılar häm cimerüçelär – çit il keşeläre dip äytüe. Yağni, ul yänä immigrant balalarına törtep kürsätä", di Nuretdin Älxaci.

"L''Express" jurnalına yazuçı Eric Mandonnet süzlärençä, prezident bulırğa telägän Sarkozy üzeneñ imigratsiä mäsäläsendä qarşılıqlı qaraşların alğa sörergä tırışaçaq:

"Xökümät qanunsız imigratsiägä qarşı çaralarnı köçäytäçäk. Kiläse yıl başında sarkozy yaña qanun täqdim itäçäk. Ul çiklängän imigratsiä, kvotalar kertergä teli. Xäzer xökümättä moña qarşı toruçılar bar, läkin ul üz fikeren alğa söräçäk", di säyäsät belgeçe.

Eric Mandonnet süzlärençä, bu qanunnıñ tikşerelüenä uram çualışları älbättä yoğıntı yasayaçaq.

/ag
XS
SM
MD
LG