Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 09:00

Törkiä yuğarı mäxkämäse prokorurı, AK partiäne “däwlätneñ sekulär nigezlärenä qarşı eş itüdä” ğayepläp Konstitusiä mäxkämäsenä partiäneñ yabıluı öçen möräcäğat itte.

Mäxkämä prokurornıñ partiäne yabu taqdimen 10 kön eçendä qarap çığaçaqların belderde. Şikäyättä partiäne yabu häm anıñ ike citäkçese prezident Abdullah Gül belän premyer Tayyip Erdoğannı säyäsättän tıyarğa çaqırıla.

Törkiä yuğarı mäxkämäse prokorurı – xaqimiättäge AK partiäne ilneñ sekulär nigezenä ziyan kiterep – ilne islam däwlätenä äyländerergä tırışuda ğayepläp çıqtı. Prokuror comğa könne partiäne yabarğa häm anıñ 71 äğzäsın 5 yıl säyäsättä tıyarğa çaqırda. Bu äğzälärdän ikese isä premyer Tayyip Erdoğan häm prezident Abdullah Gül.

Mäxkämä süzçese şikäyät däğwäsendä ägär dä ğayepläwgä nigez bulsa häm iğtibarğa layıqlı tabılsa mäxkämä tarafınnañ taqdim 10 kön eçendä qaralaçaq dip belderde. Xäzergä äle däğwäneñ nigezle buluı mäsäläse tikşerelä, ägär dä ğayepläw citdi tabılsa, sonınnañ AK partiägä üzen aqlaw öçen süz xaqı bireläçäk.

Törkiäne säyäsi keyerenkelekkä etärgän 162 säxifädän torğan ğayepläwdä xaqimiätneñ qılğan eşläre ilneñ sekulär nigezezle konstituiäsenä balta çabu bularaq atalğan. AK partiä nigeze din bulğan ber cämğiät tudırırğa tırışa diyelä. Läkin dini tamırları bulğan AK partiä bu ğayeplärlärne kire qağa. Törkiädäge säyäsilär häm cämäğatçelek bu ğayepläwgä tänqit belderä.

Säyäsi keyerenkelek bügen iqtisad bazarına da täser itte. Bügen borsa töşte, valutalar arttı.

Ğosmanlı impäriäse taralğannañ soñ sekulär nigezdä tözelgän yaña Törkiä cömhüriätendä däwlätneñ dönyäwi üzänçelegen köçländergän häm saqlağan dip sanalğan ike idarä bal alar xärbi idarä häm mäxkämälär dip farazlana.

AK partiäneñ bu däğwägä qaytawazı kisken yañgıradı, Premyer Erdoğan prokorurnı xalıqnıñ demokratiä taläbenä ayaq çaluda ğayepläp çıqtı.

“Bu ildä berkem dä AK partiäne sekulärlekkä qarşı ber partiä buluda ğayepli almas. Bu partiägä 16 million 500 meñ saylawçı anıñ demokratik, sekulär häm sosial xoquq belän citäklängän däwlät üzençäleklärenä iä buluğanına ışanıp tawış birgän”

AK partiä wäkile häm NATOdağı Törkiä mäcles wäkillegeneñ citäkçese Vahid Erdem, radiobızğa, reaksiälär turında bolay äytte:

“Minem bu däğwägä şaxsi cäwabım, partiälär häm xaqimiätlär saylaw belän genä alıştırılırğa tiyeş. Mäxkämä qararı belän tügel. Bu demokratiä taläbe. Älbättä konstitusiä häm qanunlar bar. Ägär dä berär xata bulsa mäxkämälär qarap çığarğa tiyeş. Läkin bu oçraqta AK partiäne tıyar öçen ber nindi dä citdi yäisä bik ähämmiätle ber säbäb yuq. Çönki AK partiä 5 yıldır xaqimiättä häm ul bik küp reformalarnı başqardı. Törkiäne üzgärtte. Xäzer Yewropa belän mönäsät nığıdı. Minemçä bu problemdä çişeler”

Bügen partiäneñ yuğarı wäkilläre arasında bu däğwägä nindi reaksiä kürsätäçäläge turında söyläşer öçen cıyıldı.

Yewropa kiñäyü komissionerı Olli Rhen, ike tarafqada qanunlarğa nigezlänep eş etärgä kiñäş itte:

“Ğomum alğanda Yewropa demokrasiäsendä, säyäsi nizaqlar yä parlament aşa yäisä saylaw aşa xäl itelä. Mäxkämä zallarında tügel. Yewropa berlege bularaq bez şul uq waqıtta wäkälätlärneñ bülüneşenä xörmät itärbez. Bütän süz belän äytländä idarä mäxkämä eşlärenä, ä mäxkämä dä demokratik säyäsätçelär eşenä tıqşınmasqa tiyeş.”

Qısqaça äytkändä Törkiädä köçlär arasında qanun köräşe äkrenläp başlandı. Däğwä mäxkämä tarafınnañ qabul itesä dä anıñ näticäse tağın küp aylarğa suzılırğa mömkin.

XS
SM
MD
LG