Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 00:16

Putin NKOlar turındağı qanunğa ber atna elek qul quygan. Bu äle genä mäğlum buldı


Rusiä prezidentı Putin xökümättän bäysez oyışmalar östennän dävlät kontrolen nığıtqan qanunğa uzğan atnada tauışsız ğına qul quydı. Läkin, bu xaqta Sişämbedä genä, qanun Rossiyskaya Gazetada basılıp çıqqannan soñ ğına, mäğlum buldı. Ul 10-nçe Aprildä köçkä kerä.

Putin NKOlar turındağı qanunğa 10-nçe ğinvarda uq imza itkän bulsa da, bu xaqta tik 17-nçe ğinvarda ğına, qanun Rosiyskaya Gazetada basılıp çıqqannan soñ ğına, ber atna soñğa qalıp qına, mäğlum buldı. Gazera. ru säxifäseneñ ni öçen qanunnı iğlan itü soñğa qaldı digän sorauına, Rosiyskaya Gazeta möxärrireneñ urınbasarı Kuznetsov, bu ällä nindi möhim qanun tügel ide, şulay uq ul 90 könnän soñ ğına köçkä kerä dip cavap birgän. Bu qanunnıñ ähämiäte mäsäläsendä bäxäsläşep bula. Bu xaqta mäğlüm bulğaç, Rusiädäge NKOlar şulay uq qayber Könbatış citäkçeläre, şul sanda AQŞ prezidentı Buş ta, qanun Rusiädä NKOlarnıñ xäräkät ireklegen häm demokratiäne çiklävgä kiteräçäk digän tiskäre fiker häm protest belderdelär. Qanunnıñ bik tizlek belän qabul itelüe dä diqqätne cälep itä. Ber törkem deputat qanun proyektın Noyäber ayında täqdim ittelär. 23-nçe dikäberdä ul Dävlät Dumasında öçençe uqılışta uq qabul itelde. Federatsiä Şurası anı 4 könnän soñ rasladı. Putin 10-nçe ğinvarda aña qul quydı. Cämağätçelekkä bu 17-nçe ğinvarda mäğlüm buldı. Belgeçlär Yüri Korgunyuq häm Lev Ponomarovnıñ fikerençä, bu xaqta iğlan itüne kiçekterü Germaniäneñ yaña kanslerı Merkelneñ Mäskävgä vizitı belän bäyle bulğan. Merkel Putin belän oçraşuda da häm pres-konefernsiädä dä bu qanun proyektın kütärep çıqtı häm tänqitle pozitsiä aldı. Putinneñ aña qul quyğanı ul çaqta äle mäğlum bulmasa da, Merkel Germaniä qanunnıñ ütäleşen diqqät belän küzätep baraçaq dide.

"Bez bu qanun proyektı turında söyleştek. Ul şaqtıy tänqitlände. Ul ğämälgä quyılğan xäldä, bez anıñ niçek ütäläçägen, mäsälä bezneng fondlarğa qarata niçek qullanılaçağın diqqät belän küzätep baraçaqbız."

Qanun 400 meñnän küberäk NKOn terkäv, anıñ finans häm eşçänlegen küzätep baru öçen Federal Terkälü Xezmäte digän mäxsus agentlıq buldırunı küz aldında tota. NKOlarnı küzätü häm alar qanunnı bozğan digän näticägä kilep alarnı tıyu maxkämälärneñ tügel, ä agentlıqnıñ qulıda bulaçaq. Läkin, qanunda tıyılğan eşçänlekneñ närsädän ğıybarät buluı açıq häm tögäl itep äytelmägän. Anda suverenlıq, mädäni miras, milli mänfäğätlär kebek ğomumi äytemnär genä bar. Qanun äle köçkä kermgän bulsa da, qayber NKOlar tıyıla başlandı digän raslanmağan xäbärlär taraldı. İnguşetiädä Britaniäneñ Tınıçlıqnı saqlau häm Cämğiätne täräqqi itterü digän oyışma terkälmägän dip tıyılğan. Bu xaqta İnguşetiä prokuraturasınıñ säxifäsendä äytelgän. Anda Germaniäneñ HELP yäğni Yardäm digän oyışması da tıyıldı dip yazılğan bulsa da, soñaraq monıñ döres bulmauı açıqlandı. Oyışmanıñ väkile Engelman radiobızğa bolay dide.

"Oyışmabıznıñ tıyılmağan buluın raslıyalam. Bu xaqta xäbärlär taraldı. Läkin alar döres tügel. Bu xaqta İnguşetiä prokuraturasınıñ säxifäsendä yazılğan ."

İnguşetiä Yiğarı Mäxkämäse xakimäse Maria Korikova da säxifädäge bu xäbär döres tügel, Helpneñ akkredidatsiöse bar, şul säbäple anıñ eşen tikşerü tuqtatıldı dip belderde. Şulay da yaña qanun nindider bilgesezlek häm borçılu tudırdı dip äytergä bula.

Färit İdelle, Praga.
XS
SM
MD
LG