Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 17:27

Human Rights Watch: AQŞ terrorğa qarşı suğışta berektäş illärneñ keşe xoquqların bozuına küz yoma


Human Rights Watch yaña xisabında AQŞnı terrorğa qarşı suğışta berektäşläre bulğan illär keşe xoquqların bozsa da alarnı ximäyä itä yaqlıy dip tänqitle. Bäysez oyışma yıllıq xisabında Pakistan , Qıtay kebek illärdä keşe xoquqlarınıñ bozıluına nıq qarşı çıqmawı şulayuq terrorğa qatnaşı buluda şiklänelgän keşelärgä üzeneñ kürsätkän mäğämäläse Quşma Ştatlarınıñ terrorğa qarşı alıp barğan köräşen yaqlauını kimetä dip belderä

NyuYorkta urnaşqan xökümättän bäysez oyışma Human Rights Watch üzeneñ yıllıq xisabında AQŞları ütkän yılda terrorğa qarşı koalitsiedäge partnörları belän keşe xoquqları mäsäläsendä bäxäsläşergä telämäde dip belderä. Xisapta bolay dielgän : Pakstan, Üzbäkstan häm Russie keşe xoquqların bozırğa dävam itsälär dä, AQŞ ällä ni ähämiät birmäde , bu isä Waşingtonnıñ dönya külämendä xoquq standartların yaxşırtudağı traditsion citäkçel rolenä külägä töşerä. Quşma Ştatları başqalarına ügetläp kilgän standartlarğa buysınunı kire qaqtı. Cinayättä şiklänelgän keşelärneñ xoquqların kire qağu öçen imigratsie qanunnarın bozdı. Afgan suğışı äsirlärenä Jeneva konvensiesenä kileşle möğämälä kürsätüne kire qaqtı. Human Rights Watchnıñ Direktorı sişämbedä ütkärgän mätbuğat oçraşuında jurnalistlarğa bolay dip äytte : Bez AQŞları dönyada keşe xoquqların in küp bozğan il dip däğwä itmibez.. Ämma Quşma Ştatlarınıñ çiktäntış täsiren küzdä totqanda, Bush administratsiese terrorğa qarşı köräşkän öçen keşe xoquqlarında kompromis yasauı bik qurqınıçlı häm zianlı presedent bulıp tora. AQŞ däwlät departamentı süzçese Richard Boucher Quşma Ştatları xökümäte keşe xoquqların yaqlauın kimetmäde, kiresençä ul terrorğa qarşı köräş alıp barğan illärdä xoquq mäsäläsen cämğiätne nığıtuçı töp faktor itep quya dide. Boucher süzlärençä , demokratiä böten dönyada bezneñ säyäsätneñ töp işaräse bulıp tora.häm bez terrorğa qarşı köräştä dä moñı açıq itep äyttek. Bez terrorğa qarşı köräştä in yaxşı saqlanu , üz üzen ayaqta totqan cämğiät, ekonomik häm politik ireklekkkä nigezlängän cämğiättä terror üsü häm yäşäw öçen qıyın problemalar aldında qalaçaq dip uylıybız. Ämma Human Rights Watch xisabında Quşma Ştatları terrorğa qarşı köräş berektäşlegendäge illärneñ qayber aktivlıqlarına küz yoma, Talibannan sonğı Afganstanda qayber qabilä citäkçelären aqça häm qoral belän tämin itä, Pakstanda xakimiäten kiñäytkän general Perevz Müşerrefne yaqlıy.Çeçnä häm Xinjianda represiv säyäsät alıp barğan Mäskäü vä Pekingä qarata Waşingtonnıñ möğämäläse bik yomşaq. AQŞ şulayuq fälästinnärne ezärlekläügä qarşı çıqqan xalıqara cämäğätçelekneñ İzraelgä yasağan basımın kimetergä tırışa. Direktor Roth oyışma terror häm Al Qaida tudırğan qurqınıçnı añlıy , alarğa klasik iminlek çaraların qullanıp qarşı kilep bula.Ämma AQŞnıñ xoquqlarnıñ bozıluına röxsät itüe ,tiskäre reaksiegä, anti amerikanizmnıñ üsüenä häm anti terror kampaniegä quşılırğa telämäüdä çağıla dip söyli. Başqa ber belgeç , BMOsı Keşe Xoquqları Komitetında AQŞ wäkile , Yale häm John Hopkins Universitetlarında xalıqara xoquq uqıtuçı Ruth Wedgwood , Human Rights Watchnıñ ğäyepläülären artıq kürä. Ul suğış xälendäge başqa illär belän çağıştırğanda Quşma Ştatları kürgän çaralar çağıştırmaça yomşaq, fiker belderü ireklegenä beräü dä tıqşınmıy, imigratsie eşendä dä xökümät xakimiäten köçleräk kenä qullana , ämma bez ber ük waqıtta qurqınıç turında realist bulırğa tieşbez dip söyli.. . Waşingtonda Human Rights Watchnı yaqlau törkeme direktorı Tom Malinowski kiñäygän Yevropa Berlegeneñ , berlektän çittä keşe xoquqları mäsäläsenä berdäm häm efektiv räweştä täsir itü sälätenä şiklänep qarıy . Ul bolay di : Çeçnä, Üzäk Azie yäisä Afrika, Qıtaymı berlek öçen konsensus tabu , täsirle häm qatı çara kürü bik qıyın. Küp kenä oçraqlarda ul bülgälängän, tübän däräcädä genä säyäsät kürsätä ala.

Färidä Xämit, Praga
XS
SM
MD
LG