Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 18:53

London İrannan totqarlanğan britan xärbi diñgezçelären irekkä çığarunı taläp itä


Ğiraqtağı xällärneñ waqıt-waqıt kötelmägän näticäläre çığıp tora, xörmätle tıñlawçılar. Düşämbedä İran, üzeneñ Ğiraq çige buyında britannarnıñ sigez keşelek öç xärbi köymäsen totqarladı. Alar ilneñ su kiñleklären bozuda ğäyeplänä. Britaniä isä, köymälär şul töbäkkä, Ğiraq politsiäsenä künegülär ütkärü waqıtında ğına kerep çıqqan dip belderä. London räsmi Tähran belän aşığıç söyläşülär alıp bara.

İrannı Ğiraqtan Farsı qultığı suları ğına tügel, Fırat häm Dicle (Tigris) quşılğannan soñ barlıqqa kilgän Şät-äl-Ğäräp yılğası da ayırıp tora. Britan xärbiläreneñ 8 keşe utırğan öç köymäse näq menä şul yılğa sularında totqarlandı. Bu düşämbe kiçkä taba buldı, ä sişämbedä İrannıñ däwlät televideniäse, totqarlanğan sigez xärbi dä cawapqa tartılaçaq dip belderde. Şuşı xäbär britan yağın tämam yarsıttı diärgä bula, çönki İrannıñ andıy xäbär taratuı Londonda, kilep tuğan xälne tiz genä, zur şaw-şu quptarmıy ğına çişü ömeten yuqqa çığardı. Britaniäneñ tışqı eşlär ministrlığı xäzer İran yağınıñ ni äytergä teläwen, anıñ şuşı belderüe artında nilär yatuın açıqlarğa tırışa. Andağı ber räsmi wäkil, Tähran bez quyğan sorawlarğa cawaplar birergä tieş, töp basımnı şul ölkädä yasıybız dip belderde. Bügen Basra şähärendä ütkärgän matbuğat oçraşuında isä britannarnıñ xärbi wäkile Nick Mark, ike il arasındağı şuşı kierenkelekneñ caylı ğına xäl iteläçägenä ışanuın äytte.

Audio, Nick Mark

"Bu xäzer Britaniäneñ tışqı eşlär ministrlığı häm İran xakimiate arasında qaralğan mäs''älä, bez anıñ tınıç qına xäl itelüenä ışanabız" di Basradağı britan xärbi wäkile. İrannıñ räsmi mäğlümat çaraları başta, totqarlanğan köymälärdäge britannarnı ilgä qarşı küzläw eşläre alıp baruda ğäyepläp çıqqan ide. Ğiraqqa ğäräp telendä söylägän "äl-Äläm" telekanalı Şat-äl-Ğäräp yılğasındağı xällären menä bolay sürätläde.

Audio, İran TV

"Tähran bügen İran su kiñleklärenä kergän öç diñgez köymäsen totqarlawın rasladı, anda 8 keşe qulğa alınğan. Xäbärçebez şul sigez keşeneñ maxsus xärbi diñgez köçlärennän buluın, köymälärdä qorallar wä küzläw cihazları, Ğiraq häm İran cirläreneñ täfsille xaritaları tabıluın belä aldı" dip xäbär itte İrannıñ ğäräp telendä Ğiraqqa söyläwçe "äl-Äläm" telekanalı. Britan yağı añlatularına qarağanda, İran totqarlağan 8 xärbidä barı tik üz qoralları ğına bulğan häm alar köymälärne, Ğiraqnıñ yılğa sağına tapşıru öçen Farsı qultığı buyındağı Umm-Qasr şähärennän yılğa buylap Basrağa iltä torğan bulğan. Britannar çınnan da Ğiraq politsiäsen cihazlandıru häm şul politsiägä Şat-äl-Ğäräp yılğasın saqlaw eşlärenä yardäm itä. Yılğa aşa Ğiraqqa çit illärdän törle radikal'' ğısyançılar kerä digän farazlar bar. Moñardan tış, Şat-äl-Ğäräp yılğasında niçek yözü mäs''äläse Ğiraq-İran mönäsäbätlären inde küptännän bozıp tora. Här yaq ta üz kiñlegen bozu oçraqlarına qırıs cawap qaytara, ike il arasında 1980-nçe yılda başlanğan suğışqa da başqa berniçä qarşılıq belän bergä, Şat-äl-Ğäräp yılğasın bülä almaw säbäp bulğan ide. Sişämbedä totqarlanğan britan xärbiläreneñ yazmışın belü häm İran yağınnan añlatmalar alu öçen Britaniä tışqı eşlär ministrlığına Tährannıñ Londondağı ilçese çaqırtıldı. Aña qädär ike il arasında kilep tuğan qarşılıqnı çişü yulların britan ministrı Jack Strow telefon aşa İran tışqı eşlär ministrı Kamal Xarazi belän tikşergän ide.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG