Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 11:32

Söğud Ğäräbstanı patşası Faxd wafat


Maynıñ 27-ndä xastanägä salınğan 83 yäşlek Säud Ğäräbstan patşası Fahd bin Abdul-Aziz Al Saud bögen vafat buldı. Ul 1982-nce yıldan birle patşalıq belän idarä itte. Anıñ xakimiäte çorında Säud Ğäräbstan AQŞ belän yaqın mönäsäbätlär urnaştırdı. Faxdnıñ urnın ügi enese Abdulla aldı.

Säud Ğäräbstan televideniäse xezmätkäre patşanıñ ülem xäbären küz yäşläre belän iğlan itte.

Audio

"Zur qayğı häm xäsrät belän täxet varisı Abdulla bin Abdul-Aziz häm ğailä ağzaları , millät isemennän ike izge mäcet saqçısı patşa Faxd bin Abdul-Aziznıñ vafatı säbäple matäm totalar. Ul xastalığı säbäple vafat buldı."

Patşa Faxdnıñ vafatı kötelmägän xäl bulmadı. Ul 1995-nçe yılda yöräk öyänäge ütkärgännän soñ tulısınça sälämätlänä almadı. Säud Patşa Ğailäse anıñ urnın alaçaq şäxesne iğlan itüne dä kiçektermäde. Ul inde 10 yıldan birle de facto il belän idarä itep kilgän Faxdnıñ ügi enese Abdulla.

Audio

"Ğailä ağzaları prins Abdullah bin Abdul-Azizğa ilneñ patşası bularaq tuğrılıqlı bulırğa ant itte. İke İzge Mäcet saqçısı patşa Abdulla bin Abdul Aziz ant itkännän soñ prins Sultan bin Abdul-Aziznı üzeneñ varisı itep bilgeläde."

Xäzer vafat bulağan Faxd 1982-nçe yılda patşa bulğanda täcribäle säyäsämän de. Ul AQŞ belän konservativ İslamçılar arasında balans totarğa tırıştı. Üzen İslamdağı iñ izge ike mäscet Mäkkä belän Mädinädäge mäcetlärneñ saqçısı dip iğlan itte. Şulay uq 1990-nçe yılda Ğıraq Kuveytqa basıp kergäç, AQŞqa Säud Ğäräbstanda xärbi bazalar buldıruına röxsät itte. Bu ildä häm çit illärdä radikal islamaçılarda näfrät tudırdı. Säud Ğäräbstanda tuıp üskän Al Qaida citäkçese Osama bin Laden ilne käferlärdän tazartırğa ğına tügel, ä patşa ğailäsen dä quıp çığarırğa ant itkän ide. AQŞqa 11-nçe Sintäberdä bulğan höcümnrdä qatnaşqan 19 intexarçınıñ 15-e säudlı ide. Dönyadağı iñ bay nefte yatmalıran iä Säud Ğäräbstan Ğıraq suğışı säbäple dävlät çığımnarın qısqartırğa mäcbür qalğan ide. Bu, yuğarı däräcädäge rişvätçelek, Washington belän berektäşlek patşa ğailäsenä qarşı oppozitsiäne köçäytte. Patşa Abdullanıñ täxetkä menüe belän säyäsät üzgäräçäk dip kötelmi. Säud Ğäräbstannıñ Büyekbritaniädäge ilçese postınan kitärgä ciiınğan patğa ğailäse ağzası prins Turki al-Faysal yaña patşanı yaxşı belä häm ul bolay di.

Audio

"Xäzer patşa bulğan varis Abdulla, Säud Ğäräbstannıñ tışqı häm eçke säyäsäten ğämälgä quyu mäsäläsendä vafat bulğan patşa Faxd belän yaqınnan torıp eşläde. Şul säbäple säyäsättä zur üzgäreş bulır dip küz aldına kiterä almıym. Elekke patşa Faxdnıñ säyäsäte dävam itäçäk."

Xäzer vafat bulğan Fahd 1982-nçe yılda taxetkä mengän Säud Ğäräbstan patalığın tözegän patşa Ğabdul Aziznıñ dürtençe ulı bulğan. Abdul Aziznıñ 44 ulı bulğan häm ilneñ konstitutsiäsenä esasän alarnıñ här berseneñ täxetkä dävğä belderergä xaqı bar. Alarnıñ barısı da vafat bulğannan soñ ğına täxet kiläse buınğa küçä ala. Xäzer täxetkä mengän Abdullağa da 81 yäş.

Färit İdelle, Praga.
XS
SM
MD
LG