Татар җәмәгатьчелек оешмалары шурасы утырышы узды
03.03.2010
Анда 28 февраль үткән каршылык чарасындагы эшчәнлек тикшерелде. Федерализмны яклап үткән ул чараны башкорт яшьләренең “Күк бүре” оешмасы башлангычында төзелә башлаган Җәмәгатьчелек хокук яклау комитеты оештырган иде.Ул комитетка татар оешмалары вәкилләре дә керү сәбәпле, пикетта татарлар да катнашты.
Аларның саны бер дистәгә дә тулмаса да, бу утырышта шактый кызу тикшерелде. Башкортстан татарлары милли-мәдәни мохтарияте рәисе урынбасары профессор Мәҗит Хуҗин татар оешмалары вәкилләренә ул Җәмәгатьчелек хокук яклау оешмасына кермәскә һәм алар уздырган уртак чараларда катнашмаска чакырган иде.
Шулай булуга карамастан, татар вәкилләре чарада катнашты һәм хәтта бер кеше чыгыш та ясаган иде. Ул татар иҗтимагый үзәге әгъзасы Вил Латыйпов. Мәҗит Хуҗин Вил Латыйпов һәм чарада катнашучыларга тәнкыйть яудырды.
“Күк бүре” оешмасы уздырган каршылык чараларын башкортларның бар оешмалары да хупламый. Бөтендөнья башкортлары конгрессы, Ак тирмә, Урал башкорт халык үзәге кебек абруйлы оешмалар түгел, хәтта ул чарада Башкорт яшьләре иттифагы да катнашмады. Ә сез аерым бер төркемнең хакимияткә килү өчен үткәргән чарасында “массовка” булып катнашасыз. Әгәр дә Вил Латыйпов анда “Татар теленә - дәүләт теле статусы” дигән шигарь күтәреп торса, мин бер сүз дә әйтмәс идем. Башкортлар безнең проблемаларны аңламый һәм аңларга да теләми. Без ул чараларда үз мәнфәгатьләребезне күтәрү хокукына ия булсак кына катнашачакбыз”, диде ул.
Вил Латыйпов исә федерализмны яклау барысыннан да мөһимрәк дип саный. “Без татар халкының яртысын югалтсак та, ул федерализмны югалту янында вак мәсьәлә. Чөнки федерализмны югалту ул милли республикаларыбызны, телебезне югалту. Монда зуррак дәрәҗәдә уйларга кирәк”.
Татар иҗтимагый үзәге рәисе Кадерле Имаметдинов: “Безгә Башкортстандагы федерализм бер нәрсә дә бирмәде. Әгәр без Чиләбе яки Оренбурда яшәсәк, күпкә яхшырак яшәр идек. Без бөтен әйберне югалттык, мәдәниятне, телне, мәгарифне. Башкорт оешмалары вәкилләре безнең проблемаларны аңлап, чараларда алар да күтәрелгән очракта гына уртак чаралар уздыру турында сүз була ала. Шулай да башкорт оешмалары белән бергә эшләргә кирәк. Уртак тел табу юлларын табарга кирәк”.
Татар иҗтимагый үзәгенең идарә әгъзасы Лилия Хөсәенова башкортлар күбрәк хакимият ресурслары белән файдалана, чынлыкта аларның көче безнекеннән азрак дип исәпли.
“Азатлык” татар яшьләре берлеге лидеры Илнур Гарифуллин: “Без каршылык чарасында халык төркемен күбәйтеп тордык. Без ул чарада “алмаш акча” гына булдык. Икенче юлы анда үз шигарьләребез белән чыгачакбыз. Рөхсәт итмиләр икән, анда катнашуның кирәге юк”, диде.
Җыелыш ахырында “Күк бүре” оешмасы җитәкчеләре белән уртак утырыш уздырырга, анда каршылык чараларында татар мәнфәгатьләрен дә күтәрү мәсьәләсен карарга килешенде.