Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 21:45

«Altın Qor''än»


Tulı Qor'änne tügel, keçkenä Äftiäkne dä qulda totarğa mömkin bulmağan zamannar bar ide. Xäzer inde Mäskäwdä dä teläsä nindi mädäni çaralar uzğan zallarda dingä qarağan kitaplar ğına tügel, täsbixın da, dini simvolıka töşerelgän teläsä nindi äsbaplarnı da satıp alırğa mömkinlek bar. Möselmannar öçen din belän tanışu mömkinlege bulsa, anı satuçılar öçen keçkenä bulsa da biznes. Ä bit islam mädäniäte yärdämendä distälärçä million tabış alırğa da mömkin ikän. 25 iyündä Mäskäwneñ danlıqlı Puşkin isemendäge muzeyında altınğa basqan «Ğosman qor'äne» dip atalğan qulyazma qor'änne täqdim itü buldı. «Ğosman qor'äne» dip atalğan 8 ğasırğa qarağan ul Qor'äni Kärimneñ qulyazması Peterburnıñ şärek institutında saqlanğan. Andıy Qor'ännärneñ dönyada 4 danä barlığı bilgele. Dimäk, şularnıñ berse Rusiädä. «Ğosman Qor`äne» islam dönyasında öçençe xälif bulğan xäzräti Ğosman waqıtında yazılğan. Din belgeçe Färit Asadullinnıñ äytüenä qarağanda, ul Qor`än bez uqıy torğan qanuni qor`ännän ayırılıp tora. Çönki anda surälärneñ iseme dä, ayatlarnıñ sanı da yazılmağan bulğan. Çönki Körän süzlären Allax süze dip, ul Qor`änne yazuçılar, üzlärennän ber genä süz dä östämägännär.Barı tik bu Qor'än yazılğannan soñ 60-70 yıldan soñ ütkäç kenä, surä isemnäre, ayat sannarı östäp yazılğan. Ul Qor'ändä xäref xataların qızıl qara belän tözätkän urınnar da bar dip äytälär. Xattä ul Qoräni Kärimdä qan tapları da saqlanğan. Ul qan tapların 656 yılnı üterelgän päygambärdän soñ öçençe xälif bulğan xäzräti Ğosmannıqı dip farazlıylar. Bu Qor'äni Kärimgä Gollandiädä maxsus tikşerü yasağannar. Häm anıñ 8-nçe ğasırda Gäräbstanda yazıluın raslağannar. Minem üzemä altın Kör`än täqdim itelgän oçraşuda bulırğa turı kilde. 162 säxifädän torğan, här bite ayırım ramğa alınğan altın Qoräni kärimneñ kürgäzmäse Puşkin muzeyında äle ike atna däwam itäçäk. 8 -nçe gasırdan birle saqlanğan Qor'äni Kärimne altınğa bastıru «BT» şirkäte citäkçese Vladimir Prussakovnıñ başına kilgän. Vladmir Prussakovnıñ äytüenä qarağanda ul Qor'äni Kärim 999 sanlı altınnan eşlängän. Anıñ awırlığı 14 kilogramm. Başta anı eşläter öçen altın äybere yasawçı yuvilerğa möräcäğät itep qarağannar. Läkin alar ul eşne başqara almağannar,.annan soñ inde Mäskäüneñ aqça çığara torğan monetnıy dvorında bu eşkä alınıp, yıl yarım eçendä basılğan ul altın Qor`än. Ul äле10 danä basılaçaq. Häm bu eşne uylap tabuçılar Altın Qor'änne möselman illärendä satıp alırlar dip ömetlänälär. Annan kilgän keremnärneñ ber öleşe Peterburdağı şärek institutında İslam kitap mädäniäte üzägen oyıştıru öçen sarıf iteläçäk dip farazlana. Ermitaj muzeyı direktorı Piatrovskiy kürgäzmä açılışında, « Bu kitap möselman mädäniäteneñ üseşen häm din belän fänneñ bäyläneşen kürsätkän güzäl ber simvol. Bu maturlıq möselmannar öçen dä , barlıq keşelek öçen dä» - dip beldere. Kürgäzmädä qatnaşqan tanılğan kardioxirurg Renat Aqçurin bu kitapnı sänğät äsäre dip atadı. häm Rusiädä islam üseşenä bulğan ixtibar dip bäyäläde. Altın

Qor`änneñ berençe nösxäsen Rusiä prezidentı Vladimir Putinğa büläk itäçäklär dip äytälär. Älbättä altınğa basılğan Qor'äni Kärim ul tuzmıy da iskermi dä saqlanaçaq. Läkin möselmannarnıñ izge kitabı Qoräni kärimneñ däräcäse anıñ käğäzgäme, altınğamı basıluı belän bäyälänmider. Bu kürgäzmädän soñ yazuçı Renat Möxämädiev: « Xäzer inde kapitalizm çorı. aqça eşläw öçen törle yullarnı saylıylar. Minem üzem öçen äti-babaylardan qalğan töp yortnıñ kiştälärendä saqlanğan Qor'äni Kärim qäderleräk» dip belderde.

Şulay itep, Rusiädä 8 ğasırdan birle Peterburda saqlanğan «Ğosman Qoräne» dip atalğan qulyazma Qor'äni Kärimne altınğa basıp, islam illärenä satıp alırğa täqdim itäçäklär.

Näzifä Kärimova, Mäskäw

XS
SM
MD
LG