Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 05:38

Qırım Tatarları Torımşınnan



Yanı oquv yılı arfesinde Kamenkada qurulğan qırımtatar mektebini komissiya qabul etti. Mesele şunda ki, bu mektep keçken sene tantalı şekilde 1 sentyaberde prezident kelecek dep endi açılğan edi, lyakin o oylede çalışıp başlamayıp qapatıldı. Sebebi: qurucılar kerekli işlerni yapıp etiştirmegenler. İşte bır yıldan son Kamekadaki qırımtatar mektebi ekinci kere açılacaq. Mektep direktorı Nariman Ahmetov bildirgenine kore bu mektep bir smenalı mektep sınıflarda 18 talebe olacaq. Qırım tasil ministrı Aleksandr Gluzman Kamenkadaki mektep qırımtatar, rus, ukrain tillerinde oqutaçaq mektep olaşaq dey:

Audio (Aleksandr Gluzman)

"Men bilmeyim boyle malümat qaydan alındı . Kamenkada başından eki tilli rus ve qırımtatar mektebi çalışıp keldi. Bu mektepte ukrain tilinde oqumağa ıstegenler peyda olğanından bu mektep uç tilde qırımtatar, rus ve ukrain tillerinde oqutacaq mektep olacaq."

Gluzman 1 sentyabrde mektepke baracaq qırımtatar talebelerıne elıfbeler edie etilecek dedi.

A mına ‘Maarifçi’ qırımtatar tasil hadımlerı Assotsıatsıası reisi Safure Qacametova fikirince qırımtatarları toplu yaşağan qasabalarda milli qırımtatar mektepleri açılmaq kerek, tek boyle taqdırde mektepte qırımtatar tili muiti ola bıle. O 2005-2006 oquv yılı qırımtatar tili fakultatıv dersten cedvelge fen olaraq kirsetilmek kerek dep saya. Tek çoqusı mektep elbaşçıları bunı yapmağa, qırımtatar sınıflarını açmağa istemegenlerinide bildire ‘Marifçinin’ reisi.

Cenkten evel Qırımda 371 qırımtatar mektebi, 55 rus-qırımtatar, 3 pedtehnikum, 1 pedinstitut olğan.

A mına Komsomolskoe qasabasında qurulğan ukrain mektebine qarşı çıqqan çeşit rus cemietleri tınıp qaldılar demege mumkün . A. Gluzman bu mektep rus ve ukrain mektebi olacaq dep haber etti. Amma bu meselege Qırımğa kelgen Rusienin devlet Duması deputatı Dmitriy Rogozinde kelıp qarıştı:

Audio (Dmitriy Rogozin)

"Qırım ruslarnıki edi ve olacaq. Vatan tilden başlana. Mında menim vatandaşlarım yaşay, men ukrainada rus tilini qorçalamaga Rusiedeki kollegalarımnı, başqa kuçlerni cağıracam. Ukraına ozü imzalağan tılle aqqında Avropa Hartiyasını eda etmey."

1 sentyabrden Ukraina ve Qırım boünca butün mahqeme oturuşuvları ukrain tilinde alıp barılacağı aqqında kosteriş kenede rus cemietleri azalarını ziyade raatsızladı.Bu aqta ‘Krımskoe vremya’ gazetası 27 avgustta ‘Femidu ostavili bez yazıka’ adlı maqaleni bastırdı. A Qırım abulqatları kollegiyası reisi Vladimir Zubarev rus tili Qırımda qısıla dep, onı qorçalavda Qırımdaki cumhuriet baş argument olıp qala dep matbuat korüşüvinide otkerdi.Şunı da hatırlatmaq mumkün. V.Zubarev oz-ozüni 1978 senesi Beşterekte yaqqan Musa Mamutnın işinde yat adam degıl.O devırde V.Zubarev Beşterek kirgen Aqmescit rayon prokurorı edi.

Keçken afta ‘Krımskoe vremya’, ’Krımskaya pravda’ gazetleri tamır halqlarğa bağışlanğan, Aqmescitte keçken tegerek masa aqqında maqaleler bastırdılar. Olarnın ekserieti qırımtatar halqı Qırımda tamır halq degil , bu uydurma degen şekilde ruh taşıylar.

Qırımnın rus cemieti reis muavini Oleg Rodivilov Krımskaya pravda gazetasında Meclis-Qurultay milletlerara munasebetlerni qozğay, slavyan halqlarına nısbeten ğarezlik aşlap, tatarlarnı oz maqsatları içün mobilizatsiyalay, dep yaza. Sonunda O.Rodivilov er bir slavyannı kelecek saylavlarda birlik olıp iştirak etmege çağıra.İşte kim kimni nege mobilizatsıyalay açıq aydın korüne.

Qırım ukümeti başı A.Matvienko Bahçsaray rayonını ziyaret etıp,I.Gasprinskıynin muzeyinde rayon memurietinen korüşti. Bu rayonğa 2 ay evel meclis azası İlmi Umerjv tayinlengen edi. A.Matvüenko Hancaraynı ziyaret etip onın restavratsıya işlerını devam etmek içün yardım etecegini, Hansaraynı UNESCO imaesine keçirilmesine qoltutacağını bildirdi. O Bahçasarayda ‘Üregimdeki ızlar’ adlı qırımtatar ressamı Rustem Eminovnın sergisinide ziyaret etti. İ.Umerov Qırımda ‘Sürgünlir qurbanları hatırasına’ muzey açmaq teklif etken A.Matvienkoğa.

Aqyar şeher şurası reisi Valentin Borisov ustünden cinaiy iş qozgaldı. O vazifesinden faydalanuvda , bücetke 12 million grivnya zarar ketirgeninde qabaatlana.

Qazannın 1000yıllığına bağışlanğan bayram tantanalarında Meclisten Refat Çubarov, artistlerden yaş yırcı Elzara Batalova iştirak eteler.

Kezlevde 26-29 avgustta keçken ‘Şarq Bazarı’ adlı türk-tatr festivali 29 avgustta gala kontsertnen ekünlendi. Festivalde Türkie,Qırım;Rusie,Ukraina artistleri iştirak ettiler.

2-3 sentyabrde Qarasuvbazarda ‘Aq Qaya’ festivali keçecek. Bu aqta Qırım medeniet naziri muavini İsmet Zaatov ‘Azatlıq’ radiosına haber etıp’ Bu milliy medenietler ve folklor festivali olacaq’ dedi.

Dilever Osman, Qırım

XS
SM
MD
LG