АКШның Гуантанамо тоткарлау үзәгенә ун ел

2002 елның 11 гыйнварында беренче тоткыннар төркеме китерелгәннән бирле Кубада, хәрби диңгез ныгытмасындагы бу тоткарлау үзәгенә барлыгы 779 кеше ябылды.

Элекке президент Джордж Буш хөкүмәте әлеге тоткарлау үзәген 11 сентябрь террор һөҗүмнәре өчен гаепләнгән әл-Каидәне тар-мар итәргә дип Әфганстанга бәреп кергәннән соң оештырды.

Бу үзәк әл-Каидәгә, Талибанга һәм АКШ хөкүмәте террорчы дип санаган башка оешмаларга бәйле булуда шикләнелүчеләрне ябып тоту һәм тикшерүләр алып бару өчен төзелде.

Кушма Штатларның юстиция министрлыгы аны АКШ хокукый юрисдикциясеннән читтә оештырырга киңәш итте.

Кеше хокукларын яклау оешмалары Гуантанамода көн саен кеше хокукларын тупас бозулар булып тора дип Вашингтонга тәнкыйть белдерде.

АКШ үзәк күзләү идарәсе кайбер тоткыннарны су белән тончыктырып яки суга батыру белән куркытып сорау алулар булганлыгын таныды һәм мондый ысулларның Гуантанамода инде тыелганлыгын белдерде.

Барак Обама 2009 елда хакимияткә килү белән Гуантанамо лагерен 2010 елның гыйнварына кадәр ябарга фәрман чыгарды, әмма төрмә әле дә эшләп килә.

Гуантанамо төрмәсенең ун еллыгына багышланган махсус хисабында Amnesty International Обама хакимиятенең аны ябуга ирешмәвен кеше хокуклары өчен “агулы мирас” дип атады.

Гуантанамо тоткарлау үзәгендә хәзер барлык 779 тоткыннынң 171-е генә калды диелә.

Шуларның 11-е, шул исәптән Равил Минһаҗев анда үзәк ачылышыннан бирле гаепләү белдерелмичә яки хөкем ителмичә ябып тотыла.

Тоткыннарның 97-се Йәмәннән. Бу илнең кайбер өлешләрендә әл-Каидә көчле булу һәм гыйсъянчылык дулкыны нәтиҗәсендә иминлек җитмәү сәбәпле тоткыннарны аңа тапшыру рөхсәт ителми.

2009 елда Согуд Гарәбстанына тапшырылган 85 тоткынның 11-е Согуд Гарәбстанында реабилитация програмы аша иреккә чыгарылганнан соң Йәмәнгә барып әл-Каидәгә кушылды.