Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 00:59

Peterburgta Sara Sadıyqova kiçäse


İcat keşese bala kebek bula: naxaq süzgä bik tiz ränci, dilär. Ä inde ul üpkäsen, bala keşese kebek ük, tiz kiçerergä, tiz onıtırğa öyränä almasa, icatına xilaflıq kilä, dilär. Sara apa Sadıyqova bala kebek bulğandır ul. Yuğisä, tormış kürsätkän cäber-zolımnarnı onıtıp, üzen, icatın söygän xalqına 400-läp cır qaldırıp kitä almas ide. Kitüenä dä inde 20 yıl ikän, ä ul äle dä isän kebek, çönki cırları xalıqta haman yäşi. Nindi tatar konsertı inde Sara apa cırınnan başqa da, nindi qunaq tabını "Berençe mäxäbbätsez", "Änkäysez", "Cidegän çişmäsez", nindi tuy Sara apanıñ R.Yunıs süzlärenä yazğan "Tuy cırınnan" başqa.

Xalqıbız, yaratıp, "qalfaqlı sanduğaç" dip yörtkän cırçı, artist, kompozitor Sara Sadıyqovanıñ tuuına noyäber ayında 100 yıl tula.

Yubiley çaraları 12 martta inde Peterburgta başlanıp ta kitte. Yubiley konsertına äzerlek vaqıtında töp oyıştıruçı Älfiä Aydarskayağa ni öçen Peterburg, anıñ Sara Sadıyqovağa ni qatnaşı bar diyuçelärgä Sara apabıznıñ berdänber qızı Älfiä Aydarskaya monı añlattı

Annan, söyekle kompozitorıbıznıñ Leningradta bik küp dusları bulğan. Qayberläre äle dä isän. 80 östä, 90 tiräsendä bulsalar da. Sara Sadıyqovanıñ duslarınıñ berse Rauza apanıñ istäleklären tıngladılar.

Berençe yubiley kiçäse Peterburgnıñ iñ yaxşı konsert zalı - Kapellada uzdı. Qızğanıçqa qarşı, zalda keşe küp tügel ide. Peterburg pensionerları öçen bilet bäyäläre qimmäträk bulıp çıqtı - bu berençedän. İkençedän, bu kiçä aldınnan bulğan ike atna eçendä ike tatar konsertı bulğan ide. Öçençese häm iñ möhime - mäğlümat citmäw. İnformatsiä bulsa, zal tulı bulır ide, älbättä. Änä bit, Peterburgtan 500 çaqrım yıraqlıqtağı Tampere şähärennän ber avtobus xalıq kilgän. Tampere tatarlarınıñ Fäniä Qaader citäkçelegendäge "Soprano apaları" ansamble, säxnägä çığıp, Sara Sadıyqovağa bağışlanğan şiğerlären uqıdılar. Ä noyäber dä Qazanda bulaçaq yubiley kiçäsendä cırlap kürsätergä dä wäğdä ittelär.

Qazan artistlarınıñ çığışınnan xalıq bik qänäğät qaldı. Tatarstannıñ Peterburgtağı daimi wäkile Şamil äfände Äxmätşin häm fin qunağı Afät xanım Söläyman çığış yasadılar.

Küpme cırçılarnı xalqıbızğa tanıtqan, mäşhür itkän ul Sara apa cırları! İlham Şakirov, Zöhrä Säxäbieva, Xäydär Bigiçevnı Sara apa cırlarınnan başqa küz aldına kiterep bulamı? Yuq, älbättä. Tatarstannıñ xalıq artistı Zöhrä xanım Säxäbieva kompozitor turında bik cılı, yöräktän çıqqan räxmät süzläre äytte. Qayçandır Zilä Sönğätullinanı da zur säxnägä anıñ cırları çığarğan, ä bügen inde Zilä xanımnıñ uquçıları Almaz Nurğäliev, Zölfiä Zaripovanı Peterburg säxnäsenä tağın Sara apa köyläre alıp mende. Berençe menüdän ük xalıq ixtiramın yauladı Zölfiä Zaripova. Aygöl Xäyri, Fänis Möxtärov häm inde, älbättä, İskändär Biktahirov ta tıñlawçılar küñelenä bik xuş kilde.

Kompozitorıbıznıñ instrumental' äsärläre küplär öçen açış bulğandır. Skripkaçı Marat Äxmätov, violonçel'dä uynawçı Larisa Maslovanıñ çığışların tıñlawçılar "afärin " äytep ozattı. Kamal teatrı artistları da sağındırıp qına kilä xäzer. Şulay bulğaç, Daniä Nurullina belän Xälim Cälälovnı kütärep kenä almadılar.

Pianist Margarita Kavarskaya, bayançı Äxmät Kärimovsız kiçä mömkin bulmas ide, alarnıñ här çığışın tamaşaçı alqışlarğa kümde. Yubiley kiçäsenä Peterburgta yaratqan kompozitorıbıznıñ 110 äsäre kergän kompakt-disk ta çıqqan ide, häm telägän keşeneñ anı satıp alırğa mömkinçelege bar ide. Kürüegezçä, kiçä uñışlı uzdı, xalıq qänäğät qaldı. Töp oyıştıruçı Älfiä Aydarsqaya ide.

Ägär Sara apa başqa millättän bulsa, mondıy matdi problemalar bulmas ide, möğayın. Giwi, aşot, abramnar üz milläteneñ asıl zatların qäderli belälär şul. Ä bez, ğäli - kälilär şul ğadi genä närsägä öyränä almadıq inde. Xäyer, bezgä bu, bälki, şulay toyıladır ğına: şäyät, alarda da bardır xalıqnıñ söyeklese bulğan äniseneñ yubiley kiçäsendä qatnaşuçı artistlarğa gonararnı üz pensiä aqçasınnan tüläwçelär.

Ä Sara apanıñ cırlarında millätebezneñ barlığı, tarixı, böten yazmışı: änkäy Sönnän alıp qaytqan könnän başlap, berençe tuyğa, soñğı könnärgä qädär keşeneñ bar uy - toyğıları, qayğı-sağışları, söyeneç- şatlıqları, Arça, Minzälä, Apas yağınıñ maturlığı, yämlelege - barısı da Sara apa cırlarında. Bälki, muzıka belgeçläre, tarixçılar 20 ğasır tatarları tarixın Sara Sadıyqova cırlarınnan öyränerlär äle. Notaları, cır süzläre, "tatar sanduğaçınıñ" tawışı yazılğan tasmalarnı yandırğan kebek, yuqqa çığarılmasa. Yuq la, yuğalmas, qulyazmalar utta yanmıy dilär bit.

Gölzadä Kamalova, Sankt-Peterburg.

XS
SM
MD
LG