Accessibility links

Кайнар хәбәр

Azärbaycan: saylawlar ğädel häm irekle ütäçäkme?


Azärbaycanda 6.noyäberdä ütäçäk parlament saylawlarına ber niçä kön qalıp barğanda , tawış birüneñ ğädäl häm irekle buluın garantiäläw öçen ilgä xalıqara küzätüçelär kilä.Bu aralarda Azärbaycanda xärämläşü häm yanaular turında ğäyepläwlär küp işetelä.Opozitsiä 2003 yılda bäxäsle şartlarda saylanıp xakimiätkä kilgän İlxam Aliev xökümäten yaña parlamentnı tarafdarları belän tutırırğa tırışuda ğäyepli.

Opozitsiäne yaqlawçılar, xökümät bezneñ kündermä ne saylawçılarğa işettermäs öçen kisätü belän şägellänä dip şiqäyät itä.Bu şiqäyätlär xalıqara küzätüçelär tarafınnan da yaqlanğaç ,basım astında qalğan prezident Aliev ütkän atnada tawış birgändä barmaqlar qara belän buyansın digän färman çığardı . Ul ayrıça prokurorlarğa saylawlarda xärämläşüçelärgä qarata qatı çaralar kürelsen digän kürsätmä birde.

Azärbaicandağı AQŞ ilçese Rino Harnish bu çaranı xuplap, xalıq süzlär genä tügel ä ğämäl dä kürergä teli dip östäp quyğan. Harnish:

Ägär dä färman yaxşılap ğämälgä quyılsa , küp kenä borçılularğa cawap bulır ide.Xökümät qayber mäsälälärgä dä iqtibar itär dip ömed itäm.Prezidentnıñ açıq belderüenä qaramastan äle dä namzätlärgä häm alarnıñ ğailälärenä basım yasala digän xabärlär bar.Alar xökemgä tartılırğa tieş.Ğomumän alğanda sonğı atnada küp kenä uñay adımnar atlansa da , äle dä borçılu tudırğan mäsälälär bar.

Azärbaycan Üzäk Saylaw Komissiäse sekretarı Natik Mamedov bötenläy başqa törle söyli . Ul radiobızğa birgän ängämädä saylaw aldı kampaniäsendä ber nindi problemalar yuq , qayber waq, töyek problemalar kürengäli, ämma andıylarnı könbatış Yevropada da kürep bula dip äytte.Mamedov.

Normal saylawlar ütkärü öçen şartlar häm kiräkle çaralar kürelgän dip uylim.Älbättä saylawlarnıñ iğlan itelüennän elek 11.maydağı prezident dekretı –saylawlarğa yaxşılap äzerlänü öçen nıq yardäm itte.

Här kem Mamedov kebek uñay fikerdä tügel. Alar arasında Human Rights Watchnıñ Könyaq Kafkaz Ofisında eşläwçe avstraliäle Matilda Bogner dä bar. Ul kampaniäne başınnan uq qarap bara.Bogner:

Bez opozitsiä, bäysez namzätlär häm alarnıñ aktivistların ezärlekläw, qıynau , häm tärle kisätülärgä duçar buluın kürep terkäp bardıq.Mondıy möhittä, barlıq ildä ezärlekläwlär barğanda saylawlar aldınnan här närsä ğädel häm irekle bardı dip äytep bulmıy.

Ämma bu saylawlarnı 2003 prezident saylawları yäki 2000 yıldağı parlament saylawları belän çağıştırğanda progress bar. Bu fiker belän Yeni Musawat gazetası muxarrirı Rauf Arifoglu da kileşä.Ul bu saylawlarda opozitsiädäge Azadlıq blogında tora .Arifoglu bu märtäbä küp närsä açıgraq, mätbuğatqa da kübräk mömkiçelek bar , elekegä qarağanda kübräk sanda namzätlär yarışa di.Xökümät opozitsiä yaqlanmıy dip söyläsä dä Arifoglunıñ çığış yasağan Biljeh isemle keçkenä qasabada elekegä kibetkä 400läp keşe cıyılğan sıymağannarı uramda tıñlıy ide dip söyli bezneñ xabärçe.Xalıq xakimiätlär saylawlarda bezneñ mäyetlär östennän genä xärämläşä ala dip bik açulanıp söylägän. Yomşaqraq bulsa da da Arifoglu kündermäse dä şunduyuq.

Bez Azärbaycan xalqınıñ bik küpläp saylawlarğa qatnaşuın mäqsat itep quyabız. Bu bik möhim.Bez saylaw könendä tawış birü punktlarındağı räsmi sannarnı alırğa tırışaçaq häm 24 säğät eçendä analizlıyaçaqbız.Ägär dä näticälär nıq xärämläşü buluın kürsätsä bez ber varyant çaralar küräçäk ägär dä näticä cirle falsifikatsiä buluın kürsätsä ikençe törle çaralar küräçäkbez dip söyli Arifoglu.

Azärbaycanda sotsial qänäğätsezlek , bigräk tä yuğarı däräçädägelärneñ rişwätçlek belän şägellänüe, nefttän kergän aqçanı xalıqnıñ tormış standartın yaxşırtuğa qarata qullanılmawına açu bulsa da ul massalarnı quzğataçaq qädär köçle tügel. Qısqası Azärbaycanda revolutsiä, inqilap ruxı bar dip äytep bulmıy färidä xämit
XS
SM
MD
LG