Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 01:04

Tubılda uzğan fänni simpoziumnıñ tikşerü dairäse yıldan yıl kiñäyä


Küptän tügel genä Tubıl şähärendä Könbatış Seber xalıqlarınıñ mädäni mirasına bağışlangan fänni simpozium bulıp ütte. Mondıy simpozium 1998 yıldan birle ütkärelep kilä. Berençe simpoziumda Seber tatarları mädäniäteneñ törle problemaları qaralğan ide. Ä bu könnärdä ütkärelgän bişençe simpoziumda Könbatış Seberdäge törki xalıqlarnıñ mädäniäte mäs’äläläre qaraldı. Alarnıñ material mädäniäte, ruxi mirası, tel, yola häm tarixi problemaları tikşerelde.

Qazannan älege simpoziumda 15 läp ğalim bardı. Damir İsxaqov kebek tanılğan etnolog,tarix fännäre doktorı Rawil Fäxretdinov, Döriä Ramazanova, Flera Bayazitova kebek tel belgeçe-dialektologlar. Bu simpoziumda qatnaşuçılarnıñ süzlärenä qarağanda, ul bik yuğarı kimäldä oyıştırılğan bulğan. Simpoziumda 180läp Rusiäneñ törle töbäklärennän kilgän ğalimnär kilgän bulğan. Tubılğa kilep citkäç ük, ğalimnärneñ aldan cibärelgän çığışların alarnıñ qullarına kitap itterep bastırıp taratqannar.

Tubıl şähärendäge Tubıl däwlät tarix arxitektura muzeye tıyulığı simpoziumnı Tömän, Xantıy-Mansıy häm Yamal-Nenes ölkäläre administratsiäläre yärdäme belän oyıştırğan. Fänni konferensiä bulğaç, törle ölkädäge ğalimnär cıyılğaç, bernindi bäxässez bulmıy inde ul. Gabdelbär Fäyzraxmanov, Seberdäge törkilärneñ tarixın, mädäniäten öyränüçe qayber ğalimnär bik döres ük bulmağan qaraşta toralar dip söyli. Tubılda ütkärelgän fänni simpozium Qazan ğalimnäreneñ xuşın alırlıq yuğarı kimäldä oyıştırılğan bulsa da, tatar ğalimnäre, mondıy tikşerenülär häm fiker alışular belän genä çiklänmiçä konkret mäsälälärne tikşerergä kiräk ikänlegen dä kütärgännär.

Tatar cämäğätçelege bıyıl üktäber ayında ütkän xalıq sanın alu aldınnan Seber tatarları turında yış iskä töşerde. Çönki Seberdä yäşäwçe millättäşlärneñ qayber wäkilläre, bez Qazan tatarları belän ber millät tügel, bez ayırım xalıq dip belderep kildelär. Ayırım millät bulıp yazılıp, Seberdäge şor, xaqas işe waq millätlärgä Rusiä tarafınnan birelgän cirgä xoquq işe qayber östenleklärdän faydalanu mömkinlege bulaçaq digän maqsattan eşlängän ide bu eş. Läkin Seberdäge millättäşlärebezgä mondıy xoquq waq dip sanalğan xalıq sanı 30 meñnän kim bulğanda ğına birelä ikän. Ä Seberdäge millättäşlärebezneñ tarixları borın zamannarğa uq barıp totaşqan Seber tatarları törkemeneñ sanı 100 meñ belän xisaplana.

Räfis Cämdixan, Qazan

XS
SM
MD
LG