Accessibility links

Кайнар хәбәр
Матбугат өлкәсендәге вәзгыять

1905 елгы рус инкыйлабына кадәр вакытлы матбугат нәшер итү эшен үстереп җибәрә алмаган мөселманнар өчен патша игълан иткән манифест бәяләп бетергесез форсат тудыра.

1905-1907 еллар эчендә, ягъни премьер-министр Столыпинның реакцион режимы урнашкан вакытта, мөселманнар 20 газет һәм 13 журнал нәшер итеп өлгерә. Әлбәттә, цензура аларның күбесенең чыгуын тыя, нәтиҗәдә бары 9 газет һәм 2 журнал эшләрен дәвам иттерә ала.

Ләкин татарлар матбугат мәйданында көрәшләрен алга таба да туктатмый. 1918 елга, ягъни бөтен бәйсез матбугат большевиклар күзәтүенә калганга кадәр, Идел-Уралда төрле исемдә 63 мөселман газеты һәм 34 журнал чыга.

Газетлар:

Исеме

Нәшер ителү урыны

Нәшер ителү еллары

Чыккан саны

"Нур"

Петербур

1905-1907

-

"Казан мөхбире"

Казан

1905-1910

-

"Фикер"

Җаек

27.10-1905-

13.05.1907

73

"Азат"

Казан

1.02.1906-

30.05.1906

56

"Азат халык"

Казан

4.06.1906-

12.11.1906

15

"Бәянел-хак"

Казан

1906-1914

-

"Таң йолдызы"

Казан

18.05.1906-

16.11-1906

65

"Йолдыз"

Казан

1906-1917

1868

"Борһане тәрәкъкый"

Әстерхан

1906-1910

-

"Вакыт"

Оренбур

1906-1918

-

"Өлфәт"

Петербур

1906-1907

-

"Галәмел-ислам"

Уфа

1906-1907

-

"Әхбар"

Казан

1906-1908

-

"Әл-ислах"

Казан

1907-1917

68

"Тавыш"

Казан

23.04.1907-

5.06.1907

6

"Идел"

Әстерхан

1907-1914

-

"Хәмиять"

Әстерхан

1907-1909

-

"Яңа тормыш"

Әстерхан

1907-?

-

"Урал"

Оренбур

1907-1907

-

"Дума"

Петербур

21.04.1907-

30.05.1907

6

"Нәҗат"

Петербур

06.1907-1908

-

"Игъланат"(рус/тат.)

Казан

22.01.1909-?

2

"Мизан"

Әстерхан

1909-1909

-

"Хак"

Әстерхан

1911-?

-

"Мәгълүмате җәдидә"

Уфа

1911-?

-

"Сибирия"

Томски-Уфа

1912-1913-1914

-

"Кояш"

Казан

1912-1918

-

"Хокук вә хәят"

Казан

1913-?

-

"Ил"

Петербур

22.10.1913–27.03.1915

23.03.1917–11.04.1918

87+51(Мәскәү)

138

"Тормыш"

Уфа

1913-28.4.1918

832

"Милләт"

Петербур

1914-?

-

"Уфаның авыл-

көнкүреш журналы"

Уфа

1914-1918

-

"Сүз"

Мәскәү

1905-09.1916

-

"Сугыш хәбәрләре"(рус.)

Нократ

1915-1916

-

"Дус" (рус.)

Уфа

1915-1916

-

"Безнең ил"

Мәскәү

1916-1916

-

" Ил сүзе "

Мәскәү

1916-1916

-

"Телеграф хәбәрләре"

Әстерхан

1917-?

-

"Оренбург мөхбире"

Оренбур

1917-1918

-

"Ирек"

Уфа

30.3.1917-

21.9.1917

35

"Авыл халкы"

Уфа

1917-1917

-

"Алга"

Уфа

4.8.1917-24.8.1917

2

"Солдат теләге"

Уфа

1917-21.9.1917

-

"Безнең юл"

Уфа

21.9.1917-1918

-

"Корылтай"

Казан

2.07.1917-

03.1919

67

"Безнең тавыш"

Казан

29.5.1917-

13.4.1918

-

"Сарай"

Әстерхан

12.1917-7.05.1918

-

"Известия Всероссийско-мусульманского

военного Шуро"(рус.)

Казан

1918-1918

-

"Көрәш"

Уфа

01.1918-1918

68

"Чулпан"

Мәскәү

17.1.1918-

12.3.1919

45

"Иттифак"

Уфа

1918-05.1918

-

"Уфа мөселман гаскәри шура хәбәрләре"

Уфа

29.1.1918-28.3.1918

36

"Туплан!"

Оренбур

12.03.1918-

1918

-

"Алтай"

Казан

1918-30.5.1918

13

"Маяк"

Кызылъяр

7.12.1918-

1918

6

"Идел-Урал өлкәсе"

Казан

1918-1918

-

"Чыңгыз баласы"

Казан

1918-1918

-

"Солдат ялкыны"

Әстерхан

1918-1918

-

"Безнең теләк"

Оренбур

1918-1918

-

"Урал тавышы"

Җаек

1918-1918

-

"Яңа вакыт"

Оренбур

1918-1918

-

"Азат халык"

Әстерхан

1918-1918

-


Журналлар:

"Мирьәт"

Петербур

190-1909

-

"Ислах"

Әстерхан

1906-1907

-

"Әд-дин вәл-әдәб"

Казан

1906-1917

-

"Таң мәҗмугасы"

Казан

1906-1906

2

"Әл-гасрел-җәдид"

Җаек

1906-1907

17

"Дин вә мәгыйшәт"

Оренбур

1906-1918

-

"Чикерткә"

Оренбур

23.4.1906-

22.10.1906

5

"Чүкеч"

Оренбур

1.6.1906-1910

78

"Уклар"

Җаек

7.6.1906-1906

6

"Карчыга"

Оренбур

25.10.1906-1907

6

"Туп"

Әстерхан

1907-1907

3

"Яз"

Оренбур

1907-1907

2

"Тәрбияте әтфаль"

Мәскәү

1907-1907

-

"Тәрбият"

Казан

1908-1908

-

"Яшен"

Казан

1908-1909

-

"Икътисад"

Әстерхан

1908-1910

-

"Шура"

Оренбур

1908-1918

-

"Мәгълүмате мәхкәмәте шәргыйән Оренбургийә"

Уфа

1908-1917

-

"Мәгариф"

Казан

1909-1918

-

"Ялт-йолт"

Троицки

1910-?

-

"Мәгълүмате җәдидә"

Уфа

1911-1911

-

"Акмулла"

Казан

1911-1918

-

"Русия сәүдәсе"

Казан

1912-1917

-

"Аң"

Казан

1912-1918

-

"Ислах көтепханәсе"

Оренбур

1913-1913

-

"Мөгаллим"

Оренбур

1913-1918

-

"Сөембикә"

Казан

1913-1918

-

"Ак юл"

Казан

1913-1918

-

"Мәктәп"

Казан

1913-1918

-

"Әш-шәркыят"

Петербур

1914-1914

43

"Халык"

Әстерхан

1914-?

-

"Кармак"

Оренбур

15.1.1915-1917

60

"Балалар дөньясы"

Казан

1917-1918

-

"Мохтарият"

Уфа

10.10.1917-

14.4.1918

9


(Дәвамы бар)
XS
SM
MD
LG