Accessibility links

Кайнар хәбәр

Первый текст, который мы хотим вам предложить – материал о танцевальном коллективе из Тюменской области, в творчестве которых отражаются народные традиции и местных татар, и марийцев, живущих рядом.

"СЕБЕР АВЫЛЛАРЫННАН БОРЫНГЫ ҖЫРЛАРНЫ ТАБЫП ҖЫРЛЫЙБЫЗ"

(Находим и поем древние песни сибирских деревень)

Изучаем татарский с Азатлык: уникальный ансамбль из Сибири
please wait

No media source currently available

0:00 0:02:57 0:00
йөкләү

Төмән районы Шыкча авылының "Шытыр-шатыр" (подр. грохот, громыхание) балалар (детский) фольклор ансамбле "Түгәрәк уен" (досл. "круглая игра", хоровод – тат.фольклорный фестиваль) һәм башка фестивальләр лауреаты, чит илдә (зарубежом) дә чыгыш ясаганнары бар (бывало, выступали). Ансамбльгә уен коралларын (музыкальные инструменты) җитәкчеләре (руководитель) Гаяз Габдуллин үзе дә ясый (и сам делает).

Курай, көпшәк курай, сыбызгы курай, кыл кубызлар, ятага (назв. тат. и башк. музыкальных инструментов) болар барысы да (это все) фольклор ансамбле җитәкчесенең үз куллары белән ясалган (сделанные своими руками) уен кораллары. Аларның сызымнары да (их чертежи) сакланып калмаган (не сохранились), шуңа күрә ул (поэтому) авылларга йөри (ходит по деревням), картлардан сораштыра (опрашивает стариков). Нарат, ат ялы, хайван карыны (сосна, лошадиная грива, желудок животного) – барысы да (все) чиста экологик материалдан эшләнә (делается), ди "Шытыр-шатыр" җитәкчесе Гаяз Габдуллин. Уен коралларын ясау серен (секрет создания муз.инструментов) балаларга да (детям) өйрәтә башлаган (начал учить), алар бу серне үзләреннән соң килгән буыннарга (следующим поколениям) тапшырырга тиешләр (должны передать) дип тә өсти ул (добавляет он).

"Күп кеше (много людей) безнең ансамбльнең исемен (название) кабул итеп бетерми (не принимает до конца), татарны мыскыллыйсыз дип гаепли (обвиняет в оскорблении татар), исемегез (имя, досл. название) зәвыксыз (досл. плохой вкус, безвкусица) дип белдерә (заявляют). Ачыклык кертеп (внеся ясность), шуны гына әйтә алам (могу сказать), кер тактасы (доска для стирки)ансамблебез исеменең төп нигезе (главная основа нашего ансамбля). Чөнки (потому что) әлеге уен коралы уйнаганда (при игре) шытыр-шатыр тавыш чыгара (издает звук). Шулай булгач (раз так), исемебезгә бер дә гаҗәпләнмәсеннәр иде (пусть не удивляются названию)", ди Габдуллин.

2007 елда "Шытыр-шатыр" оешканда (при создании) төркемдә (в группе) ике кыз (2 девочки), ике малай (2 мальчика) гына була.Тора-бара (постепенно) төркем зурая (увеличивается), балалар остара (совершенствуются). Хәзер иң кечкенәләренә (сейчас самому маленькому) 9 яшь булса, иң олысына (самому взрослому) – 21 яшь.

Ансамбльнең репертуарында халык җырлары (народные песни), лирик көйләр (лирические мелодии) дә бар (есть). Халык җырлары аша (через) балаларны үз халкыңның мәдәнияте (культура своего народа), гореф-гадәтләре (традиции) белән таныштыру (знакомить), халык иҗатына кызыксыну (интерес к народному творчеству), мәхәббәт тәрбияләү (воспитать любовь)минем төп максатым (моя главная цель), ди Гаяз әфәнде.

"Шытыр-шатыр"ларның уен кораллары думбыра, гөслә кулланып җырлавы (поют, используя) тамашачыда (у зрителя) зур кызыксыну уята (вызывает большой интерес). Италиядә җиңү (победа) ​яулаулары да моңа дәлил була (является доказательством). Моннан тыш (кроме того) Казакъстанда, өлкә, республика күләмендә (на уровне) үткәрелгән фестивальләрдә катнашып җиңүгә ирешә алар. Быел Казанда үткән "Түгәрәк уен" фестивалендә дә тамашачы "Шытыр-шатыр"ны алкышларга күмде (вызвали бурю аплодисментов).

"Себер авылларыннан борынгы җырларны "чокып" чыгарып (расковыривая), халык тыңларлык итеп (приспосабливая их под народ) сәхнәләштереп (с постановкой) җырлыйбыз (поем). Себер материалын гына түгел, гомумән, (в ообщем) борынгы татар җырларын да башкарабыз (исполняем). Казанга "Түгәрәк уен"га ел да киләбез (приходим, но в данном случае "приезжаем"). Элек балалар әти-әниләренең күңеле (хорошее настроение родителей) булсын өчен (для этого) генә уйныйлар иде (играли), ә хәзер уйнаган чакта (во время игры) аларның күзләре яна (их глаза горят). Димәк (значит), фестивальнең нәтиҗәсе шул (результат таков): яшьләр күтәрелеп киттеләр (молодежь поднимается). Үзебезнең гореф-гадәтләребезне, борынгы көйләребезне онытмыйбыз (не забываем)", ди Гаяз әфәнде.

Предлагаем также взглянуть на красивый видеорепортаж про коллектив, снятый летом 2017 года:

"Шытыр-шатыр": ансамбльдә уйнаган балаларның күзләре янып тора
please wait

No media source currently available

0:00 0:04:18 0:00

А сейчас, предлагаем вам проверить, насколько хорошо вы поняли текст и прочитать его без пояснений на странице Радио Азатлык.

Также, обратите внимание, что специально для нашего проекта мы озвучили этот текст. Прослушать его можно при помощи плеера в начале статьи.

Не забывайте заглядывать на наш сайт, каждый день вы найдете что-то новое и интересное! Также подписывайтесь на наши соцсети: мы есть в Вконтакте, Telegram-е и Instagram-е. ​

изучаем с Азатлык

На сайте Радио Азатлык выходит много интересных материалов, с которыми мы планируем вас знакомить в рамках курса "Изучаем татарский с Азатлык". Наш метод дает возможность читать на татарском без словаря, быстро привыкая к системе языка и набирая лексический запас. При ежедневном чтении таким методом можно в течение года научиться читать свободно. Запоминание слов и речевых оборотов происходит при этом не за счет зубрежки, а за счет постоянной повторяемости слов в тексте.

XS
SM
MD
LG