Accessibility links

Кайнар хәбәр

Хоккеист Эмиль Гарипов: народ не может существовать без языка


Эмиль Гарипов

На днях радио Азатлык взяло интервью у известного хоккеиста клуба "Ак Барс" Эмиля Гарипова, который хорошо говорит на татарском языке. Эмиль поделился своими мыслями по поводу татарского языка, рассказал о своих друзьях, которые жалеют, что не выучили татарский в свое время.

Предлагаем отрывок интервью с подстрочным переводом и словариком.

Эмиль Гарипов: "Телсез милләт була алмый"​
(Не может быть народа без языка)

― ​Татарстанның хоккей яки башка спорт төре (другие виды спорта) такымнарында (в командах) читтән чакырылган уенчылар түгел(не игроки, приглашенные извне), ә биредә туып-үскән спортчылар (спортсмены, которые родились-выросли здесь) уйнасын өчен (для того, чтобы играли) нишләргә кирәк (что нужно делать)?

Словарик

спорт төре – вид спорта
спортчы – спортсмен
такым – команда
уен – игра, матч
уенчы – игрок
тырышлык – старание
касә – кубок
тәкъдим – предложение

Минемчә (по-моему), тырышлык кирәк (нужно старание). Аллаһы Тәгалә синең тырышлыгыңны күрсә (если увидит твоё старание) үзе булыша (помогает сам), юлларны ача (открывает пути).

― ​"Ак Барс"ның кайсы уены (какая игра) сезнең өчен истә калырлык булды (была запоминающейся)?

Әлбәттә (конечно), Гагарин касәсе (кубок) финалының соңгы уенындагы җиңү (победа в последней игре) инде.

― ​NHLдан (Төньяк Америка хоккей лигасы​) тәкъдимнәр (предложения) килгәне булдымы (приходили)?

Әйе, булды андый тәкъдимнәр (да, такие предложения были)...

​Нигә китәргә уйламадыгыз (почему не думали уйти)?​ "Ак Барс"ны үз иткәнгәме (из-за близости), әллә океан артына (за океан) китәргә иртәрәк әле дип уйладыгызмы (подумали, что еще рановато)?

Юк, иртә түгел анысы (нет, так-то не рано). Шулай туры килде инде (так уж получилось), нечкәлекләрен (тонкости) сөйләп торасым килми (не хочется рассказывать).

― ​Узган ел (в прошлом году) Татарстанда татар теле өчен тарткалаш барды (шёл скандал), ахыр чиктә (в итоге) татар теле мәктәпләрдә (в школах) ихтыярига калдырылды (оставили добровольным). Сез бу тел низагын күзәттегезме (следили ли за языковым конфликтом), моңа карата нинди фикердә торасыз (что думаете)?

Мин нигә шулай эшләгәннәрен аңлый алмыйм (не могу понять, зачем так сделали). Хәзер татар телен кем тели, шул өйрәнә (кто хочет, тот изучает) дип ясадылар. Болай барса (если так будет продолжаться) татар теле 30-40 елдан соң бетәчәк (погибнет). Мин үзем Казанның 1нче санлы спорт мәктәбендә укыдым. Татар телен мәктәпкә кергәнче (до того, как поступил в школу) белә идем (знал). Элегрәк (ранее) татарча шәбрәк (лучше) сөйләшә идем (говорил), авыл кешесе (деревенский человек) кебек белә идем (знал). Әмма, хәзер аралашу азрак (сейчас общение меньше), бераз сүзләр онытыла башлый (начинается забываться немного слов). Татар теле бетә икән (если погибнет татарский язык), татар милләте дә бетә (умрёт и татарская нация). Телсез милләт була алмый бит инде. "Татарин" дип әйтерләр, ә теле булмас. Татарның үзенең теле булырга тиеш (у татар должен быть свой язык).

― ​Татар телен ничек саклап калырга? (Как сохранить татарский язык?)

Һәрбер ата-ана (каждый родитель) үз алдына минем балам татарча белергә тиеш (мой ребёнок должен знать татарский) дип максат куярга тиеш (должен ставить цель). Аннары укыр әле (потом ещё выучит), үзе өйрәнер әле дисә (если скажет), тел бетәчәк (язык умрёт).

― ​Татар яшьләренә (татарской молодёжи) тел, дин, милләт турында (о языке, религии, нации) ниләр әйтер идегез (чтобы сказали)?

Эчмәсеннәр (пусть не пьют), тартмасыннар (пусть не курят), намаз укысыннар (пусть молятся), телне сакласыннар (пусть сохраняют язык). Үз милләтенең кешеләре белән гаилә корсыннар. Кыскасы (короче), дөрес итеп яшәсеннәр (пусть живут правильно).

Телне саклау беренче чиратта гаиләдән торадыр (наверное, больше зависит от семьи). Хәзер күп кенә татар гаиләләре дә өйләрендә татарча сөйләшми (дома на татарском не разговаривает). Минем татарча белмәгән татар дусларым бар(у меня есть татарские друзья, которые не знают татарский) . Хәзер алар (сейчас они) үз телләрен белмәгәнәре өчен бик үкенә (очень жалеют). Эх, белсәм иде дип йөри...​ (ходят, и говорят, эх, если бы я знал).

***

Это был отрывок из интервью на сайте радио Азатлык. Прочитайте статью в оригинале полностью можно здесь.

Если вы хотите почитать литературные тексты, то в нашей рубрике "Читаем на татарском" можно найти тексты татарской и мировой литературы. Все тексты адаптированы для изучающих язык, к ним прилагаются аудио, перевод ключевых фраз и тест.

Не забывайте заглядывать на наш сайт, каждый день вы найдете что-то новое и интересное! Также подписывайтесь на наши соцсети: мы есть в Вконтакте, Telegram-е, Facebook-е и Instagram-е. ​

изучаем с Азатлык

На сайте Радио Азатлык выходит много интересных материалов, с которыми мы планируем вас знакомить в рамках курса "Изучаем татарский с Азатлык". Наш метод дает возможность читать на татарском без словаря, быстро привыкая к системе языка и набирая лексический запас. При ежедневном чтении таким методом можно в течение года научиться читать свободно. Запоминание слов и речевых оборотов происходит при этом не за счет зубрежки, а за счет постоянной повторяемости слов в тексте.

XS
SM
MD
LG