Accessibility links

Кайнар хәбәр

Из-за деятельности людей на Земле уничтожено 60% живности


Продолжаем знакомиться с новостями на татарском. Стало известно, что за 1970-2010 годы 60% всей живности Земли уничтожено деятельностью человека. Предлагаем вам прочитать эту невесёлую новость. Подстрочный перевод и словарик прилагается.

Кеше эшчәнлеге нәтиҗәсендә җирдә җәнлекләрнең 60 проценты юк ителгән (Из-за деятельности человека на Земле уничтожено 60% живности)

Кеше эшчәнлеге нәтиҗәсендә җирдә җәнлекләрнең 60 проценты юк ителгән (Из-за деятельности человека на Земле уничтожено 60% живности)
please wait

No media source currently available

0:00 0:02:34 0:00
йөкләү


1970-2010 еллар арасында кеше (человек) гамәлләре (действия) аркасында (из-за) Җирдәге (Земля) җәнлекләрнең (живность) 60 проценты юк ителгән (уничтожено). Җәнлекләрнең юкка чыгуның төп сәбәбе (основная причина) –​ авыл хуҗалыгы (сельское хозяйство) эшчәнлеге.

Кешелек цивилизациясе барлыкка килгәннән бирле (с момента появления) имезүчеләрнең (млекопитающие) 83% һәм үсемлекләрнең (растения) яртысы (половина) юк ителгән. Бу хакта (об этом) Кыргый табигать фонды (WWF) хисабына нигезләнеп (основываясь на отчет), The Guardian яза (пишет).

Лексика

кешелек – человечество
җәнлек – живность
эшчәнлек – деятельность
юк итү – уничтожить
имезүчеләр – млекопитающие
умырткалылар – позвоночные
авыл хуҗалыгы – сельское хозяйство
аучылык – охота

Җәнлекләрнең һәм үсемлекләрнең юк ителүенең төп сәбәбе дип галимнәр (ученые) авыл хуҗалыгы эшчәнлеген атый (называют). Ул планетадагы коры җирнең (суша) дүрттән өч өлешен (треть) алып тора (занимает). Моннан тыш (кроме этого), аучылык (охота) аркасында дөньяда җәнлекләрнең 300ләп төре (виды) юкка чыккан, океаннарның химик пычрануы (загрязнение) сәбәпле косаткалар популяциясенең яртысы үлемгә дучар (обречено на смерть) диелә.

Көньяк (Южная) һәм Үзәк (Центральная) Африкада хәл бигрәк тә авыр (ситуация совсем тяжелая). Биредә (здесь) урманнарны кисү (рубка леса) сәбәпле, умырткалы хайваннар (позвоночные) популяциясе 89 процентка кимегән (сократилось). Галимнәр исәпләп чыгаруынча (по подсчетам), әлеге төбәктә (в этом регионе) ике ай саен (каждые два месяца) Лондон зурлыгындагы (величиной) тропик саванна юкка чыга.

Кит на берегу Таиланда. Он погиб, наглотавшись около 80 пластиковых пакетов
Кит на берегу Таиланда. Он погиб, наглотавшись около 80 пластиковых пакетов

WWF башкарма мөдире Майр Баррет кешелек чиккә килеп җитте (человечество дошло до крайней черты) дип кисәтте (предупредил). Әгәр кешеләр популяциясе 60 процентка кимесә, Төньяк һәм Көньяк Америка, Африка, Европа, Кытай һәм Океания бушап калыр иде (останется пустынным). "Безнең гамәлләр шундый масштабларга китерде", ди Баррет.

Бүгеннән хайваннарны үтерүне туктаган очракта да (даже в случае остановки убийства животных), табигатькә тернәкләнү өчен (для восстановления природы) биш-җиде миллион ел (лет) кирәк булачак (надо будет).

***

А теперь прочитайте статью в оригинале на сайте радио Азатлык.

Если вы хотите почитать литературные тексты, то в нашей рубрике "Читаем на татарском" можно найти тексты татарской и мировой литературы. Все тексты адаптированы для изучающих язык, к ним прилагаются аудио, перевод ключевых фраз и тест.

Не забывайте заглядывать на наш сайт, каждый день вы найдете что-то новое и интересное! Также подписывайтесь на наши соцсети: мы есть в Вконтакте, Telegram-е, Facebook-е и Instagram-е. ​

изучаем с Азатлык

На сайте Радио Азатлык выходит много интересных материалов, с которыми мы планируем вас знакомить в рамках курса "Изучаем татарский с Азатлык". Наш метод дает возможность читать на татарском без словаря, быстро привыкая к системе языка и набирая лексический запас. При ежедневном чтении таким методом можно в течение года научиться читать свободно. Запоминание слов и речевых оборотов происходит при этом не за счет зубрежки, а за счет постоянной повторяемости слов в тексте.

XS
SM
MD
LG